Lănh Đạo Tài, Lănh Đạo Tồi
Date: Tuesday, December 29 @ 20:50:39 EST
Topic: Quan Điểm


Ts. Nguyễn Đ́nh Thắng

 

Khi cần thoát ra khỏi cơn khủng hoảng hay một vấn nạn, chúng ta cần người lănh đạo.

 

Lănh đạo là khả năng dẫn đường, đưa tập thể từ hiện trạng xấu đến một hoàn cảnh tốt đẹp hơn. Tập thể có thể là tổ chức, công ty, cộng đồng, quốc gia, hay cả nhân loại. Người lănh đạo phải có tầm nh́n xa, chỉ ra được điểm mốc cho cả hành tŕnh. Không những vậy, người lănh đạo c̣n phải biết chuyển ư tưởng thành hành động, để đoàn người cùng nhịp bước tiến lên.

 

Đó là lănh đạo. C̣n lănh đạo tài là người tạo ra được cơ chế có khả năng tự vận hành dài lâu mà không cần đến ḿnh nữa. Lănh đạo tài có thể ví như người chế tạo ra chiếc đồng hồ, ai muốn sử dụng chỉ cần lên dây cót mà chẳng cần biết đến người thiết kế ra nó.



Để làm ví dụ, chúng ta hăy so sánh cuộc cách mạng dân chủ Pháp và Hoa Kỳ. Khác với mấy nhà cách mạng dân chủ Pháp, các vị khai sinh ra đất nước Hoa Kỳ đă khéo tạo dựng cơ chế thể hiện các tư tưởng dân chủ qua hiến pháp, hệ thống luật pháp, và những định chế xă hội dân sự. Nền dân chủ ấy có khả năng tự tồn lâu dài và mọi người dân, trong hành sử b́nh thường mỗi ngày, góp phần phát huy nền dân chủ qua cơ chế sẵn có. Như vậy các tư tưởng dân chủ không c̣n lửng lơ ở mức trừu tượng mà đă được cài ngay vào cơ chế vận hành của toàn xă hội, trong từng hoạt động b́nh thường của người dân và tự tồn qua nhiều thế kỷ. Và cũng chính cơ chế ấy đào tạo nên những lớp người lănh đạo cho hôm nay và ngày mai.

 

Người lănh đạo tài do đó phải có bản lĩnh về tư duy để đề ra những nguyên tắc vận hành cho cơ chế, có khả năng huy động phương tiện và nhân sự để thiết lập cơ chế và, trước khi rút lui vào hậu trường, có đảm lược để chuẩn bị cho lớp người kế thừa duy tŕ và phát triển cơ chế. Điều cần chú ư là lănh đạo tài thường không phải là một người mà là một nhóm, mỗi người một sở trường và một phận sự.

 

Thay v́ thiết kế một đồng hồ, người lănh đạo tồi là người giữ giờ, nghĩa là ai muốn biết giờ giấc đều phải qua tay ḿnh. Ḿnh là cơ chế, cơ chế là ḿnh. Ḿnh là nhất hạng và kiểm soát tất cả, c̣n mọi người chỉ có vâng phục hay phụ trợ. Ḿnh là cha, là bác c̣n thiên hạ chỉ là con, là cháu. Người mắc tâm bệnh trầm kha như vậy không thể nào dẫn dắt tập thể đi lên v́ “cái tôi” che lấp quyền lợi của tập thể và cản chặn bước tiến của người khác; họ sợ người khác nổi bật hơn ḿnh. Người lănh đạo tồi sẽ dẫn tập thể đi ḷng ṿng và có khi xuống hố sâu.

 

Đó là t́nh trạng ở nước ta. Người được tôn vinh là “cha già” dân tộc chỉ biết hô hào độc lập, tự do, hạnh phúc nhưng không thiết kế nổi một cơ chế để thể hiện những điều ấy; chỉ biết điều hành quốc gia bằng khẩu hiệu và mưu mô chứ không đề ra được nguyên tắc vận hành trường tồn cho xă hội; tốn rất nhiều th́ giờ để tự đánh bóng ḿnh thay v́ xây dựng cho đội ngũ lănh đạo và quản trị đất nước có tài có đức để thay thế ḿnh. Người lănh đạo với khả năng chỉ có vậy th́ đất nước khó mà ngóc đầu lên được.

 

Xét vậy, người mang “hội chứng lănh tụ” th́ tất nhiên không thể nào là người lănh đạo tài. Tiếc rằng hội chứng này không chỉ có nơi người cộng sản mà ít nhiều bàng bạc trong hàng ngũ những người Việt tự nhận là tranh đấu cho tự do, dân chủ.

 

V́ tiền đồ của cộng đồng và của dân tộc, mọi người Việt phải dứt khoát không tôn thờ và cũng không đi t́m lănh tụ mà hăy cùng nhau tạo dựng nên một đội ngũ lănh đạo cho ngày hôm nay và mai sau. Ở bước căn bản nhất, chúng ta phải đ̣i hỏi thái độ nghiêm túc nơi những người muốn đóng vai tṛ lănh đạo: phải nêu ra được sách lược để chuyển ư tưởng thành hành động, phải chứng minh được khả năng quán xuyến qua việc thiết lập những cơ chế phát triển cộng đồng ở hải ngoại hay phát triển dân chủ trong nước, và phải đào tạo được những con người giỏi giang và chân chính để nối tiếp vai tṛ lănh đạo.  


Chúng ta cần những người lănh đạo tài.

 







This article comes from Mach Song - Life Stream
http://www.machsong.org

The URL for this story is:
http://www.machsong.org/modules.php?name=News&file=article&sid=1768