T́m Hiểu về Bệnh Hiếm Muộn
Date: Monday, July 06 @ 11:18:15 EDT
Topic: Sức Khoẻ


Bác sĩ chuyên môn sản phụ khoa
Anna Khanh Lê

Sự hiểu biết về tiến tŕnh sanh sản, đặc biệt là sự thụ thai và sự phóng noăn (rụng trứng) sẽ giúp cho các bạn chuẩn bị tốt hơn cho sự mang thai.

CHU KỲ KINH NGUYỆT

Khả năng thụ thai của nữ giới xảy ra trong chu kỳ kinh nguyệt.  Mỗi tháng buồng trứng sẽ rụng một trứng.  Tử cung có nhiệm vụ chuẩn bị cho thai nghén bằng cách làm dầy mạc tử cung để trứng có thể trưởng thành nếu được thụ thai cùng với tinh trùng.  Nếu trứng không được thụ thai, mạc tử cung sẽ rớt ra và tạo kinh nguyệt.



Tất cả những sự thay đổi trong chu kỳ kinh nguyệt điều chỉnh bằng những chất hormone trong cơ thể chúng ta.

- FSH, LH tạo ra từ tuyến yên (một bộ phận nằm ở năo) và giúp cho trứng trưởng thành và rụng.
- Estrogen và Pregesterone tạo ra bởi buồng trứng và chuẩn bị  mạc tử cung để giúp cho trứng được thụ thai.
- hCG tạo ra tế bào của nhau, khi mà trứng được thụ thai và kết vào thành tử cung.

Vào ngày thứ 1-5 của chu kỳ kinh nguyệt gọi là kinh nguyệt hay lúc chúng ta có kinh, đây cũng là lúc mạc tử cung rớt ra, nếu trứng không được thụ tinh.
Sự rụng trứng – trứng rụng từ một trong hai buồng trứng xảy ra vào ngày thứ 14 trong trung b́nh chu  kỳ kinh nguyệt 28 ngày.  Sau khi trứng rụng, sự thụ tinh sẽ xảy ra trong ṿng 12 đến 24 tiếng đồng hồ nếu gặp được tinh trùng.
Sau khi trứng rụng, nang trứng sẽ tạo ra corpus luteum và sẽ làm cho mạc tử cung dày thêm.

Nếu sự thụ tinh không xảy ra, estrogen và progesterone giảm xuống nhanh chóng, làm cho mạc tử cung rớt ra và tạo ra kinh nguyệt.

Thông thường th́ chu kỳ kinh nguyệt chỉ kéo dài khoảng 28 ngày nhưng cũng có thể thay đổi từ 28 tới 35 ngày.  Chu kỳ của mỗi người sẽ khác nhau và có thể thay đổi theo từng tháng.  Bạn nên theo dơi để nhớ chu kỳ kinh nguyệt của ḿnh là bao nhiêu lâu.

Khi sự thụ tinh h́nh thành, nhau sẽ phát triển để nuôi dưỡng thai nhi trong tử cung, sản xuất ra hCG.  Chất hormone này đo được trong nước tiểu và máu khi thử nghiệm thai.

LÀM THẾ NÀO ĐỂ BIẾT KHI TRỨNG RỤNG

Phụ nữ nếu muốn dự tính khi nào ḿnh có thai có thể thực hiện bằng cách giao hợp gần thời gian trứng rụng.  Có nhiều cách khác nhau để biết được thời gian trứng rụng.

Bạn có thể kiểm tra nhiệt độ trong người bằng cách đo nhiệt độ của thân thể vào mỗi sáng trước khi ra khỏi giường và ghi xuống vào biểu đồ.  Nhiệt độ trong người chúng ta sẽ tăng hơi cao sau khi trứng rụng.  Với phương pháp này sẽ giúp cho bạn biết được thời gian rụng trứng trong chu kỳ kinh nguyệt tới.

Một phương pháp khác để biết được thời gian trứng rụng là quan sát số lượng và sự thay đổi của chất nhờn từ âm đạo.  Thời gian thụ tinh bắt đầu từ lúc có dấu hiệu thay đổi đầu tiên cho đến thời điểm lên cao nhất.

Các bạn có thể mua bộ kiểm tra trứng rụng tại các tiệm thuốc mà không cần toa bác sĩ.  Bộ kiểm tra dùng độ hàm lượng chất LH lên cao trước khi rụng trứng.  Để được chính xác bạn phải sử dụng theo đúng sự chỉ dẫn.

SỰ THỤ TINH

Vào mỗi chu kỳ kinh nguyệt, một trứng sẽ rụng từ một trong hai buồng trứng vào ống dẫn trứng, rồi th́ sẽ di chuyển vào tử cung.  Khi tinh trùng của người đàn ông không thụ tinh với trứng lúc nó c̣n trong ống dẫn trứng, trứng sẽ dời vào tử cung và hấp thụ vào cơ thể.

Sự thụ thai chỉ có thể bắt đầu nếu bạn giao hợp trong hoặc gần thời gian trứng rụng.  Khi người đàn ông xuất tinh, tinh trùng sẽ đi tới âm đạo, rồi tới tử cung, và thoát ra bằng ống dẫn trứng.  Nếu tinh trùng gặp được trứng đă sẵn sàng th́ sự thụ tinh sẽ bắt đầu.  Trứng sau khi rụng chỉ sống được từ 12 đến 24 tiếng.  Nhưng tinh trùng có thể sống được từ 2 đến 3 ngày hoặc lâu hơn.
Tất cả những tiến tŕnh trên phải xảy ra để cho sự thụ thai bắt đầu.  Nếu một trong những tiến tŕnh trên có vấn đề th́ sẽ dẫn đến bệnh hiếm muộn.
Rất nhiều cặp vợ chồng muốn có con nhưng không thể được.  Nếu bạn đă cố gắng có thai từ 6 đến 12 tháng mà không được, bạn nên đi gặp bác sĩ để được kiểm tra.

Cặp vợ chồng trẻ, khỏe mạnh th́ khả năng thụ tinh cho mỗi chu kỳ kinh nguyệt là 20%.  Tỉ lệ này sẽ giảm xuống khi phụ nữ trên 30 tuổi.  Khả năng thụ tinh của người đàn ông cũng giảm theo tuổi, nhưng lớn tuổi hơn phụ nữ.

SỰ KIỂM TRA CỦA BỆNH HIẾM MUỘN

Bệnh hiếm muộn có thể gây ra bởi một hay nhiều nguyên nhân kể trên.  Có những nguyên nhân dễ chữa, có những nguyên nhân khó chữa.  Hoặc trong nhiều trường hợp, không có nguyên nhân nào có thể t́m ra trong cặp vợ chồng.

Sự chẩn đoán bệnh và chữa trị sẽ dành cho cặp vợ chồng.  Nhưng quyết định để thử nghiệm tùy thuộc vào nhiều yếu tố.  Bao gồm cả tuổi tác của vợ chồng, và thời gian cố gắng để có thai là bao lâu.

Những kiểm tra cơ bản của bệnh hiếm muộn có thể kéo dài đến vài chu kỳ kinh nguyệt.

Những kiểm tra thông thường bao gồm:

- Kiểm tra sức khỏe
- Tiểu sử bệnh lư
- Kiểm tra tinh trùng của người chồng
- Xác nhận sự rụng trứng vào mỗi chu kỳ
- Kiểm tra tử cung và ống dẫn trứng
- Sự giao hợp giữa 2 vợ chồng thường xảy ra trong thời gian bao lâu và khi nào trong khoảng chu kỳ kinh nguyệt.

NHỮNG KIỂM TRA CĂN BẢN CỦA NGƯỜI CHỒNG

Kiểm tra tinh trùng của người chồng là một trong những yếu tố căn bản.  Sự kiểm tra có thể phải làm lại một vài lần.  Tinh trùng của người đàn ông có thể được lấy từ nhà hoặc ở pḥng lab.  Bác sĩ sẽ hướng dẫn cặn kẽ cho bạn.
Sự kiểm tra tinh trùng bao gồm:

- Số lượng
- H́nh dáng
- Sự di chuyển
- Triệu chứng nhiễm trùng

NHỮNG KIỂM TRA CĂN BẢN CỦA NGƯỜI VỢ

Sự kiểm tra của người vợ thường th́ phức tạp hơn và bắt đầu từ kiểm tra sức khỏe, tiểu sử bệnh lư.  Tiểu sử bệnh lư sẽ được nhấn mạnh về:

- Chu kỳ kinh nguyệt
- Tiểu sử của thai kỳ
- Tiểu sử bệnh trạng
- Tiểu sử ngừa thai

Kiểm tra t́m ung thư cổ tử cung và thử máu cũng sẽ được thực hiện.

Kiểm tra tử cung và ống dẫn trứng rất quan trọng, bao gồm những phương thức sau đây:

- Hysterosalpingography (HSG):  Đây là thử nghiệm dùng chất dung dịch bơm vào tử cung, chất dung dịch này sẽ đi vào ống dẫn trứng.  Quang tuyết X-ray sẽ chụp ở phần bụng, để xem ống dẫn trứng có được b́nh thường và thông hay không.
- Siêu âm (Ultrasound):  Dùng để quan sát và kiểm tra tử cung và buồng trứng.
- Hysteroscopy:  Dùng dụng cụ nội soi telescope mong được đưa vào tử cung để quan sát thành tử cung.
- Laparoscopy:  Dụng cụ nội soi telescope được đưa vào bụng dùng quan sát buồng trứng, ống dẫn trứng và tử cung, ngoài ra bác sĩ c̣n có thể quan sát bệnh lang mạc (endometriosis).

CHỮA TRỊ BỆNH HIẾM MUỘN

Bệnh hiếm muộn có thể chữa trị bằng cách thay đổi lối sinh hoạt hằng ngày trong đời sống, dùng thuốc, giải phẫu hoặc thụ thai nhân tạo.  Sự chữa trị tùy thuộc vào nguyên nhân, bác sĩ sẽ giải thích cặn kẽ cho cả vợ chồng.

Tóm lại, nếu bạn đă cố gắng có thai sau 12 tháng mà vẫn không được, th́ bạn nên đi gặp bác sĩ để được kiểm tra và chẩn đoán.

Bác Sĩ Anna Khanh Lê, MD

[Nguyệt San Mạch Sống thuộc hệ thống truyền thông của Uỷ Ban Cứu Người Vượt Biển: http://www.machsong.org.]







This article comes from Mach Song - Life Stream
http://www.machsong.org

The URL for this story is:
http://www.machsong.org/modules.php?name=News&file=article&sid=1637