Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
24756091
page views since June 01, 2005
MS57 - 04/07: Cách Thức Phỏng Vấn Chương Tŕnh HR

Di Dân & Nhập Tịch

Định Nguyên

Chương tŕnh Humanitarian Resettlement (HR) mở lại và chỉ có hai năm. Xin mời xem buổi phỏng vấn giữa cô Hoàng Lan Chi và ông Định Nguyên, t́nh nguyện viên của UBCNVB về cách thức trả lời phỏng vấn.

HLC: Chính Phủ Hoa Kỳ đang phỏng vấn những vị đă nộp đơn cho Chương Tŕnh Humanitarian Resettlement (HR), có nghĩa là Định Cư Nhân Đạo. Chương tŕnh này là đợt 2 của Chương Tŕnh ODP, diện HO, U11 và V11 thuở trước. Hội đủ điều kiện để được nộp đơn và phỏng vấn không có nghĩa là đương đơn đủ điều kiện để đi Mỹ. Hôm nay ông Định Nguyên, cố vấn cho nỗ lực của UBCNVB nhằm can thiệp hồ sơ định cư ODP và HR, sẽ nói về cách trả lời khi được phỏng vấn để cho hợp lệ.

ĐN: Tuy tên chương tŕnh là định cư nhân đạo, nhưng gọi là tị nạn th́ đúng hơn. Chúng tôi đă nghiên cứu nhiều hồ sơ HO, U11 và V11 bị rớt phỏng vấn trong những năm 1994-1998. Một điều khoản khá phức tạp trong luật tị nạn Hoa Kỳ là đương đơn có bị đối xử không tốt hoặc ngược đăi tại nước nhà hay không. Nhiều hồ sơ bị rớt v́ điều khoản này. Trong bộ luật di trú Mỹ, có điều khoản số 101(a)42. Theo đó chính phủ Hoa Kỳ chỉ cho người Việt định cư ở Mỹ nếu là Việt lai Mỹ, hoặc có thân nhân bên Mỹ bảo lănh, hoặc được một hăng Mỹ bảo lănh v́ có khả năng chuyên môn không t́m được bên Mỹ. Ngoài 3 diện này, c̣n 1 diện nữa, diện tị nạn v́ đương đơn “bị nước ḿnh ngược đăi v́ lư do chính trị, tôn giáo, sắc dân, quốc tịch, thành phần. Tôi xin dùng chữ tị nạn chính trị để gọi tắt cho các loại tị nạn này. Hôm nay tôi nói về khía cạnh này.

HLC: Nếu đương đơn được đối xử thật công bằng như tất cả công dân khác th́ có lẽ nào chính phủ Mỹ lại cho định cư chỉ v́ đời sống bên Mỹ đầy đủ hơn?

ĐN: Vâng. chính phủ Mỹ và chính phủ hầu hết các nước khác không có chương tŕnh “tị nạn kinh tế” đón nhận nhiều triệu người muốn di cư từ những nước nghèo chỉ v́ họ muốn có đời sống thoải mái hơn. Mỹ chỉ có diện tị nạn chính trị. Sau khi miền Nam bị mất năm 1975, người Mỹ hiểu rằng những người trước đây làm sở Mỹ và các cựu quân cán chính của Việt Nam Cộng Hoà đều bị kết tội giúp Mỹ chống chủ thuyết Cộng Sản trước tháng 4/1975. Chương Tŕnh HR và tiền thân của HR, Chương Tŕnh ODP (diện HO, U11 và V11) có mục đích giúp cho những thành phần này được định cư bên Mỹ v́ họ đă bị chính phủ Cộng Sản ngược đăi sau tháng 4/1975.

HLC: Nếu ông B, một cựu công chức VNCH bị cải tạo mấy năm và hồ sơ HO đầy đủ, không có ǵ thiếu sót, th́ chứng minh được là bị ngược đăi sau tháng 4/1975. Bị tù cải tạo rơ ràng là bị ngược đăi. Như thế, đương đơn phải được Mỹ cho định cư dễ dàng?

ĐN: Ông B tuy đă bị cải tạo, nhưng giả sử nay ông không c̣n ǵ đáng lo nữa. Nếu chính phủ Việt Nam coi ông B hoàn toàn giống như những nông dân, giáo viên miền Bắc và miền Nam không hề chống lại chế độ Cộng Sản trước tháng 4/75, th́ tại sao Mỹ lại cho ông này tị nạn chính trị v́ lư lịch cũ? Vậy ta nên hiểu rằng đương đơn phải c̣n lo lắng v́ trong tương lai, có thể bị đối xử không tốt v́ lư lịch “chế độ cũ” của ḿnh. Luật tị nạn nói chung có hai đặc điểm: xét theo từng trường hợp một và phải chứng minh rủi ro bị ngược đăi trong tương lai. Tu Chính Án Lautenberg dùng cho HR, HO, U11 và V11 đơn giản hoá điều này cho những người thuộc một số thành phần đặc thù: họ chỉ cần chứng minh bị ngược đăi hay phân biệt đối xử trong quá khứ là đủ. Đấy là các thành phần rơ ràng đă bị ngược đăi nặng nề bởi chế độ, như cựu quân cán chính VNCH, cựu nhân viên sở Mỹ, các lănh đạo tôn giáo, v.v. Luật này mang tên của thượng nghị sĩ Lautenberg của tiểu bang New Jersey v́ ông ta đưa ra đạo luật này dành cho người Do Thái ở Liên Xô, sau đó được chính phủ Mỹ áp dụng cho diện HO, U11 và V11 khi chương tŕnh ODP chào đời.

HLC: Vâng. Nếu được chế độ mới xoá sổ, hoàn toàn không có ư định làm khó dễ v́ lư lịch trước tháng 4/1975, th́ ông B hết lư do xin tị nạn chính trị. Nhưng nếu ông B khai với Sở Di Trú Mỹ là ông vẫn c̣n e ngại, lo lắng th́ có cách ǵ chứng minh?

ĐN: Luật Lautenberg cho phép đương đơn khai là trong quá khứ đă bị ngược đăi như cải tạo, quản chế, giam cầm, đi kinh tế mới, tịch thu nhà đất, v.v. Khi bị ngược đăi nặng nề như tù, cải tạo, tịch thu nhà đất, v.v. th́ ắt có giấy tờ chứng minh, và đương đơn cần nộp bằng chứng cho phái đoàn Mỹ.
Nếu đương đơn chỉ bị phân biệt đối xử (chưa nặng bằng ngược đăi) th́ đương đơn chỉ cần kể ra hai trường hợp. Thí dụ, bị công an theo dơi hoặc bắt tŕnh diện để “làm việc”, cưỡng bức lao động, mất quyền công dân, không được vào hộ khẩu, bị mất việc, t́m việc không được v́ lư lịch, con cái không được nhập học, bị làng xóm hoặc cán bộ tố, v.v. Có nhiều cựu nhân viên sở Mỹ không bị ngược đăi nặng như tù cải tạo, tịch thu nhà đất, hoặc đi kinh tế mới, nhưng bị đối xử không tốt sau tháng 4/1975. Thí dụ, gặp trở ngại khi đi xin việc hoặc con cái ghi danh học. Tóm lại, luật Lautenberg cho phép đương đơn nói rằng ḿnh lo âu cho tương lai v́ trong quá khứ đă bị ngược đăi.

HLC: Tại sao viên chức của Sở Di Trú không được hỏi ông B là hiện nay, ông có bị chính phủ đối xử không tốt không?

ĐN: Luật Lautenberg xác định là không hỏi về t́nh trạng hiện tại. Luật Lautenberg dành cho các chương tŕnh tị nạn thực hiện ở ngay tại quốc gia nguyên quán và do đó muốn tránh tạo nguy hiểm cho người xin tị nạn. Chẳng hạn như trong Chương Tŕnh ODP, người Mỹ hiểu là người xin tị nạn ít dám kể thực về chế độ mới v́ sợ công an làm khó dễ sau khi rời văn pḥng phỏng vấn của Sở Di Trú Mỹ. Trước năm 2001, chính phủ Mỹ dùng nhân viên chính quyền Việt Nam làm thông dịch viên trong pḥng phỏng vấn ODP. Những đương đơn thời đó lại càng có lư do để dè dặt.

HLC: Bây giờ tôi thấy rơ sự khác biệt giữa luật tị nạn tổng quát và luật tị nạn Lautenberg của ODP và HR. Luật tị nạn tổng quát khó khăn hơn, đ̣i hỏi đương đơn chứng minh là ḿnh đang bị ngược đăi hay có mối lo sợ sẽ bị ngược đăi. Luật tị nạn Lautenberg “nhẹ nhàng” hơn v́ chỉ đ̣i hỏi đương đơn: (a) chứng minh ḿnh đă bị phân biệt đối xử trong quá khứ v́ lư lịch; và (b) nêu mối quan ngại là sẽ bị ngược đăi. Vậy tại sao từ năm 1994 đến 1997, Sở Di Trú Mỹ đánh rớt nhiều hồ sơ HO v́ lư do đương đơn không bị ngược đăi?

ĐN: Lư do chính quyền của Tổng Thống Bill Clinton muốn giao thương với Việt Nam. Trong tinh thần ấy họ muốn khoá sổ vấn đề tị nạn. Sở Di Trú Mỹ đă dùng lư do không c̣n bị ngược đăi nữa hoặc một số lư do khác như hồ sơ giả mạo, hồ sơ khó tin, v.v., và đánh rớt nhiều hồ sơ. Khi viên chức Mỹ viện cớ là đương đơn không bị ngược đăi, họ ghi qua loa trong giấy từ chối là đánh rớt theo điều khoản 101(a)42 mà không nói rơ lư do chính xác. Việc này vi phạm luật Lautenberg, vốn đ̣i hỏi phải ghi lư do rơ ràng nếu Sở Di Trú từ chối đơn tị nạn.

HLC: Vâng. Theo ông nói, tôi hiểu động lực đă bắt Sở Di Trú đánh rớt nhiều hồ sơ lúc ông Clinton cầm quyền. Nhưng có một điều làm tôi thắc mắc. Luật Lautenberg nói rơ rệt là đương đơn chỉ cần nêu lên mối âu lo có thể bị chính phủ Việt Nam đối xử không đồng đều v́ lư lịch chế độ cũ, chứ đâu bắt buộc chứng minh là đang bị đối xử không tốt. Có thể nào viên chức Mỹ sai lầm khi đánh rớt họ?

ĐN: Đa số viên chức của Sở Di Trú am hiểu luật tị nạn chính trị tổng quát của Mỹ. Theo luật này, người từ các nước như Pháp, Ba Lan, Trung Đông, Nam Mỹ, v.v. muốn được Mỹ cho tị nạn th́ phải ở t́nh trạng đang bị ngược đăi và phải chứng minh đầy đủ. Trái lại, rất ít ai am hiểu luật tị nạn chính trị Lautenberg áp dụng cho HR và ODP. Có thể nhiều viên chức Mỹ không rơ là luật Lautenberg có đặc điểm này. Tôi xin lập lại: đặc điểm miễn cho đương đơn không phải chứng minh là bị ngược đăi trong hiện tại hay tương lai; thay vào đó chỉ cần khai là lo âu có thể bị đối xử không tốt và kể 2 trường hợp bị phân biệt đối xử trong quá khứ (không cần giấy tờ) hoặc chứng minh 1 trường hợp bị ngược đăi trong quá khứ.

HLC: Vâng. Nếu ông C của một nước X xin tị nạn chính trị bên Mỹ, mà bây giờ nước X đă đổi thể chế, không c̣n đàn áp đảng phái của ông C nữa và không đối xử không tốt với ông C, th́ luật tị nạn tổng quát không cho phép viên chức Sở Di Trú chấp thuận cho ông C tị nạn. Người Việt Nam trong Chuơng Tŕnh ODP (HO, U11, V11) và HR không bị điều kiện này, nhờ luật tị nạn chính trị Lautenberg.

ĐN: Vâng. Luật tị nạn chính trị Lautenberg có điểm khác với luật tị nạn chính trị tổng quát. Nhiều viên chức Mỹ không nắm vững sự khác biệt này. Văn pḥng Luật Sư Trưởng của Sở Di Trú Mỹ tại Hoa Thịnh Đốn có chuyên gia am hiểu, nhưng phải huấn luyện thêm cho những viên chức phỏng vấn đang làm việc ở Việt Nam và Bangkok, Thái Lan.

HLC: Khi một đương đơn HR vào pḥng phỏng vấn th́ sẽ có những câu hỏi ǵ?

ĐN: Nếu hồ sơ có ǵ không rơ, thí dụ: giấy ra trại hoặc hôn thú có ǵ khó hiểu hoặc khả nghi, th́ viên chức sẽ hỏi về vấn đề đó. Không có vấn đề ngôn ngữ bất đồng v́ có thông dịch viên. Hơn nữa, thông dịch viên bây giờ là người Mỹ gốc Việt chứ không là công an như thuở trước. Đương đơn phải trả lời theo đúng sự thực. Nếu hồ sơ hoàn hảo, th́ có thể viên chức hỏi là ông bà có bị đối xử không tốt không, hoặc tại sao ông bà xin tị nạn. Đương đơn nên trả lời theo luật Lautenberg như sau: “V́ lư lịch của tôi trước tháng 4/75, tôi vẫn lo âu là có thể bị đối xử không tốt trong tương lai”. Tiếp theo đương đơn nêu ra một trường hợp bị ngược đăi hay hai trường hợp phân biệt đối xử trong quá khứ với những chi tiết cụ thể. Nếu viên chức cố hỏi tiếp về hiện tại, th́ đương đơn có thể nói: “Tôi đă trả lời theo đúng tiêu chuẩn của luật Lautenberg. Yêu cầu ông nghiên cứu lại luật này” Đương đơn nói như vậy là đủ. Không nên nói ḷng ṿng, có thể thiệt tḥi cho đương đơn sau này.

HLC: Nếu viên chức Mỹ đánh rớt hồ sơ th́ phải làm sao?

ĐN: Nếu bị viên chức đánh rớt, đương đơn nên nói: “Yêu cầu ông ghi rơ lư do tại sao đánh rớt trong giấy từ chối không cho tôi định cư. Xin viết rơ ràng là không đủ tiêu chuẩn của luật Lautenberg trên khía cạnh ǵ. Nếu ông chỉ viết chung chung là không có chứng cớ bị đối xử không tốt hoặc không bị ngược đăi theo điều khoản 101(a)42, th́ không ai hiểu được lư do kỹ thuật nào đă làm tôi rớt phỏng vấn. Thông dịch viên của chính phủ Hoa Kỳ có nhiệm vụ dịch đúng lời của đương đơn.

Để biết thêm chi tiết, xin liên lạc ông Khải qua số điện thoại 703-647-6491, hoặc qua địa chỉ email: hrp@bpsos.org.

Mạch Sống Số 57, tháng 4, 2007

Posted on Tuesday, April 17 @ 15:38:15 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Di Dân & Nhập Tịch
· News by ngochuynh


Most read story about Di Dân & Nhập Tịch:
Chiếu Khán Di Trú và Chiếu Kháng Du Học Sinh

Article Rating
Average Score: 4
Votes: 1


Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Di Dân & Nhập TịchNhân Vật Trong Tháng


 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang