Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
23215986
page views since June 01, 2005
Không thể lên vơ đài mà không học vơ

Quan Điểm

Hoạt Động Xă Hội Dân Sự: Không Dễ

Ts. Nguyễn Đ́nh Thắng

Ngày 4 tháng 8, 2014

http://machsong.org

Hoạt động xă hội dân sự trong môi trường dân chủ đă khó; hoạt động xă hội dân sự dưới một chế độ độc tài th́ khó bội phần nên phải được trau dồi, đào tạo kỹ lưỡng hơn nữa. Để có khái niệm "khó" ra sao, chúng ta hăy so sánh các khu vực khác nhau trong xă hội.

Ba khu vực trong xă hội

Trong một nền dân chủ ổn định, xă hội được chia thành 3 khu vực: chính quyền, kinh doanh và dân sự, cân bằng và kiểm soát lẫn nhau.

Lấy tổng tập hợp là toàn thể các cơ cấu tổ chức trong xă hội, chính thức và không chính thức. Nhắc lại, đơn vị tính kể ở đây không là cá nhân mà là cơ cấu tổ chức. Trừ đi các cơ cấu chính quyền, quân đội và đảng phái; trừ đi các doanh nghiệp; trừ đi các đơn vị gia đ́nh. Cái c̣n lại đó là khu vực xă hội dân sư, gọi tắt là xă hội dân sự.

Hoạt động trong đó là những tổ chức chính thức, như tổ chức từ thiện, nghiệp đoàn, tổ chức dân quyền, tổ chức dịch vụ (đại học, bệnh viện, bảo hiểm...) phi lợi nhuận, tổ chức tôn giáo, Hội Thanh Sinh Công, Hội Hồng Thập Tự... Các cơ cấu này người ta gọi là NGO (tổ chức phi chính phủ). Bên cạnh đó là những nhóm không chính thức như hội thân hữu, hội đồng hương, hội sinh viên, nhóm bóng chuyền, nhóm yêu cải lương, nhóm cầu nguyện tư gia, nhóm hàng xóm tương trợ...

Tổng Thống Đài Loan Mă Anh Cửu và Ts. Nguyễn Đ́nh Thắng, Đài Bắc ngày 10/12/2011



Trong khu vực này có một loại NGO được gọi là tổ chức xă hội dân sự (CSO). CSO không làm từ thiện, không phục vụ cá nhân, mà chủ trương xây dựng và phát triển khu vực xă hội dân sự và thay đổi các qui tắc trong xă hi.

Điều hành và quản trị một tổ chức trong khu vực xă hội dân sự nói chung khó hơn là điều hành và quản trị một tổ chức chính quyền hay tổ chức kinh doanh ngang tầm vóc v́ các lư do sau đây.

Xung đột nội tại

Một tổ chức thuộc khu vực xă hội dân sự luôn luôn có hai mục tiêu song hành và thường xung đột nhau: (1) phục vụ nhân quần và (2) tự tồn để c̣n phục vụ nhân quần. Muốn tự tồn th́ phải có tài chánh, nhưng không phải bất kỳ loại tài chánh nào. Nếu tài chánh ấy đi ngược lại tôn chỉ phục vụ nhân quần th́ không thể chấp nhân: giá trị đạo đức là yếu tố quan trọng hàng đầu đối với một tổ chức trong khu vực xă hội dân sự.

Cách đây chưa lâu, một tổ chức từ thiện giúp trẻ em thuộc các gia đ́nh nghèo ở Florida, nhận được trên 1 triệu Mỹ kim do một người trúng số tặng. Khi khám phá rằng đây là tiền trúng được trong ṣng bài th́ tổ chức này đă trả lai v́ quan niệm rằng ṣng bài là nguyên nhân làm hỏng nhiều trẻ em, đối tượng phục vụ của tổ chức.

Hoặc, ngay sau trận băo Katrina tàn phá vùng vịnh duyên hải Tây Nam Hoa Kỳ, tổ chức BPSOS mà tôi làm Giám Đốc được hăng Nike ngỏ ư tặng 20 ngh́n Mỹ kim để giúp các ngư phủ Việt lâm nan. Khi t́m hiểu ra rằng hăng Nike lúc ấy đối xử bạc với công nhân ở Việt Nam, chúng tôi đă cảm ơn và từ từ chối.

Tổ chức chính quyền không bị xung đột như vậy v́ mỗi khi hụt ngân sách th́ chỉ cần đánh thuế.

Tổ chức kinh doanh cũng không bị xung đột kiểu này v́ mục đích của họ là lợi nhuân, c̣n phục vụ nhân quần chỉ là thứ yếu và tuỳ lương tâm của chủ nhân.

Thiếu khuôn mẫu tổ chức phù hợp

Trải qua nhiều ngh́n năm, khuôn mẫu tổ chức duy nhất mà nhân loại có là khuôn mẫu của quân đội v́ quân đội là h́nh thức tổ chức đầu tiên và trường tồn nhất của loài người. Các cơ cấu chính quyền và kinh doanh phần lớn áp dụng hay mô phỏng theo khuôn mẫu hàng dọc h́nh kim tự tháp của quân đôi.Khuôn mẫu này không thích ứng cho xă hội dân sự v́ các tổ chức trong đó hoạt động trong thế giới phẳng và chuyển biến liên tục. Một cấu trúc tổ chúc hàng dọc, rập khuôn và cứng ngắc hoàn toàn không phù hợp. Khu vực xă hội dân sự phức hợp hơn nhiều so với hai khu vực kia.

Thế nhưng chỉ từ khoảng 30 năm trở lại đây mới bắt đầu có những nỗ lực nghiêm chỉnh để t́m khuôn mẫu tổ chức cho xă hội dân sự. Nghĩa là loài người c̣n trong thời kỳ hồng hoang về tổ chức xă hội dân sự. Ở Hoa Kỳ và các quốc gia dân chủ lâu đời, các người hoạt động xă hội dân sự vẫn c̣n rất lúng túng về tổ chức.

Thiếu môi trường đào tạo

Hiện nay trên thế giới có nhan nhản các trường cao đẳng, đại học và hậu đại học để đào tạo người điều hành hay quản trị trong khu vực chính quyền và trong khu vực kinh doanh, nhưng lại rất ít chương tŕnh đào tạo giới điều hành và quản trị cho khu vực xă hội dân sự. Lư do cũng dễ hiểu: Khối kiến thức c̣n quá mỏng và số người có kinh nghiệm để truyền đạt một cách chính quy c̣n rất thưa.  

Phần lớn những người hoạt động trong khu vực xă hội dân sự phải theo học các chương tŕnh quản trị chính quyền hay quản trị kinh doanh rồi t́m cách tuy nghi ứng dụng, theo kiểu tự mày ṃ, sai th́ sửa, sửa mà sai th́ sửa nữa.

Thấy được sự khiếm khuyết này, cách đây khoảng 30 năm Ông Peter F. Drucker, người gốc Do Thái sinh ra ở Đức và được tôn vinh là một trong hai vị "guru" của khoa quản trị kinh doanh đương đại, quyết định dành phần đời c̣n lại để nghiên cứu những khuôn mẫu đặc thù cho khu vực xă hội dân sự. Theo Ông, đây là khu vực quan trọng nhất trong xă hội v́ sứ mạng của nó là cứu người và thăng tiến con người, và chỉ nó là có chức năng giải quyết các vấn nạn của xă hôi. Không phải chính quyền. Không phải doanh nghiệp.

Những điều khám phá được Ông đưa vào chương tŕnh đào tạo về điều hành và quản trị tổ chức trong khu vực xă hội dân sự tại trường Cao Học Claremont (California), nơi Ông giảng dạy. Những ai muốn dấn thân vào lănh vực xă hội dân sự đều ao ước theo học tại đây, chẳng khác người xưa học vơ th́ mơ đến Thiếu Lâm Tự.

Năm 1990 Ông thành lập Drucker Foundation để tạo môi trường học hỏi lẫn nhau cho những người lănh đạo trong cả 3 khu vực chính quyền, kinh doanh và xă hội dân sư. Năm 2002 Tổng Thống George W. Bush của Hoa Kỳ trao cho Ông Huy Chương Tự Do của Tổng Thống, sự vinh danh cao quư nhất cho thành phần dân sự. Giáo Sư Tiến Sĩ Drucker qua đời cuối năm 2005, thọ 95 tuổi.

Nhân ngày Quốc Tế Nhân Quyền năm 2011, Tổng Thống Mă Anh Cửu và Chủ Tịch Quốc Hội Vương Chính B́nh của Đài Loan trao Giải Nhân Quyền và Dân Chủ Á Châu cho BPSOS và CAMSA. Trước buổi lễ trao giải, hai người này gặp riêng tôi trong pḥng tiếp tân. Lẽ ra chỉ là những lời xă giao trong khi chờ buổi lễ bắt đầu. Dè đâu Tổng Thống họ Mă cho biết là đang đọc sách của Ông Drucker.

Tôi kể rằng năm 2001-2002 tôi được chọn vào chương tŕnh "fellowship" của tổ chức Drucker Foundation và sau đó vẫn tiếp tục sinh hoạt trong tổ chức này, nay đă trở thành Leader to Leader Institute. Hai bên trao đổi về tư tưởng và kinh nghiệm liên quan đến bậc "thầy" chung này. Rồi Tổng Thống Mă Anh Cửu chỉ tay sang Ông Vương Chính B́nh nói: “Con gái Ông này đang theo học ở trường Cao Học Claremont.”

Vậy là cả ba có những liên đới thật bất ngờ và câu chuyện trở nên thân mật.

Điều này nói lên sự quư trọng chung dành cho Ông Drucker ở khắp nơi trên thế giới.

Kết luân tạm

Hoạt động xă hội dân sự trong nền dân chủ ổn định lâu đời mà c̣n phải đối đầu với biết bao thử thách, huống hồ là dưới chế độ độc tài đầy dẫy bưng bít, cấm đoán và trừng phạt.Thế mà đến nay, hoàn toàn chưa có một nỗ lực nào để đào tạo, hướng dẫn những người có ư hướng hoạt động xă hội dân sự ở trong nước.

Các nỗ lực huấn luyện người trong nước chỉ xoay quanh những kỹ năng cần thiết nhưng rất sơ đẳng như lấy tin, viết tin, đối thoại với người ngoại quốc, tŕnh bày một vấn đề, đối phó với công an... hoặc về lư thuyết dân chủ và các khái niệm như pháp trị, đa nguyên... hoặc về kỷ cương đảng hay kỷ luật tổ chức, hoặc về quy cách thi hành công tác do tổ chức giao phó.

Tuyệt nhiên không có chương tŕnh đào tạo về hoạt động xă hội dân sự, như là thành lập và phát triển tổ chức, hợp tác liên tổ chức, giải quyết xung đột giữa các tổ chức hay trong nội bộ tổ chức, phát triển vốn xă hội trong và ngoài tổ chức, làm quyết định trong những việc hệ trọng, t́m giải pháp cho vấn nạn xă hôi, phát triển tài năng lănh đạo, xây dựng tính trường tồn cho tổ chức...

T́nh trạng đó như thể lên vơ đài mà không một ngày học vơ, chữa bệnh nhân mà không một ngày qua trường y, ra mặt trận mà không một ngày qua quân trường. Nếu không giải quyết t́nh trạng này th́ c̣n lâu lắm chúng ta mới có một xă hội dân sự phát triển đủ để trở thành bệ đỡ cho nền dân chủ tương lai.

Đó là lư do của loạt bài dành riêng cho những người dấn thân xây dựng xă hội dân sự ở Việt Nam. 

 

Bài liên quan:

Hoạt Động Xă Hội Dân Sự: Tâm T́nh và Chia Sẻ

http://www.machsong.org/modules.php?name=News&file=article&sid=2892

Chính Phủ Đài Vinh Danh Tổ Chức Việt Nhân Ngày Quốc Tế Nhân Quyền

http://machsong.org/modules.php?name=News&file=article&sid=2317



Note:
Posted on Monday, August 04 @ 19:00:58 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Quan Điểm
· News by ngochuynh


Most read story about Quan Điểm:
Chúng Tôi Không Là Việt Kiều

Article Rating
Average Score: 5
Votes: 2


Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Quan Điểm


 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang