Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
26742679
page views since June 01, 2005
MS76 - 11/08: Giảm Thiểu Rủi Ro Ung Thư Ruột Già

Sức Khoẻ

Bác sĩ Nguyễn Ư-Đức

Nói đến ung thư ruột già th́ nhiều người lại ngại ngùng và e sợ; e sợ v́ nghĩ tới việc làm sao c̣n tiêu hóa được thực phẩm khi mà ruột bị nan bệnh. Nghĩ tới chuyện phải cắt bỏ một phần của ruột. Rồi lại nghĩ tới cảnh, hậu môn cũ không dùng được, mà phải đại tiện qua một "hậu môn" mới, gắn đâu đó ở thành bụng. Vừa bất tiện vừa kém vệ sinh. Lại c̣n chuyện ung thư này rất thường thấy.

Bên Mỹ hàng năm có cả trăm ngàn trường hợp bệnh mới được t́m ra và cả nhiều chục ngàn người bị thiệt mạng v́ ung thư t́m ra quá trễ, không chữa kịp. Tại Việt Nam, tỷ lệ ung thư ruột già cũng khá cao. Từ chỗ e ngại chắc là mọi người cũng muốn thoát khỏi nan bệnh này, v́ bệnh không kiêng nể ai. Mà muốn pḥng tránh th́ phải biết ung thư là ǵ, tại sao lại có ung thư ruột già, ung thư diễn tiến ra sao và có cách nào để pḥng tránh nó.



Ung thư là ǵ?

Cơ thể được cấu tạo bới cả tỷ tế bào đủ loại. Các tế bào này sinh sản và tăng trưởng theo một chu kỳ định trước, tùy theo nhu cầu của cơ thể. Tre già măng mọc, tế bào già nua tự biến đi để tế bào mới sinh ra. Tế bào mới được sinh ra để bảo vệ cơ thể. Tuy nhiên, đôi khi tế bào cũng sinh sản bất thường và tụ họp với nhau thành u bướu.

Có hai loại u bướu:

- Bướu lành tính là những u mà các bác sĩ có thể cắt bỏ và chúng không mọc trở lại.

- Bướu ác tính, sau khi cắt bỏ, chúng mọc trở lại đồng thời cũng lan ra ra các cơ quan khác. Bướu ác tính gây ra nhiều hậu quả trầm trọng cho cơ thể và có nhiều nguy cơ đưa tới tử vong. Đó là nan bệnh ung thư, tiếng anh gọi là CANCER, mà nguyên tự La Tinh có nghĩa là con cua, với chân càng tỏa ra xung quanh. Ung thư cũng lan rộng với nhiều nhánh khắp cơ thể.

Ung thư ruột già

Ở ruột già, ung thư thường khởi sự từ những mụn tế bào nhỏ (polyp) mọc nhô ra trong niêm mạc của ruột. Đa số các polyp đều lành tính, không nguy hại, không trở thành ung thư. Chúng đều rất nhỏ, như hạt đậu xanh. Tuy nhiên một số polyp lớn có thể trở nên ung thư hoặc đă là ung thư rồi. Ai cũng có thể có các polyp này, nhưng một số người sau đây lại dễ dàng có polyp nhiều hơn: trên 50 tuổi (càng cao tuổi càng nhiều rủi ro có polyp); đă có polyp trong quá khứ; thân nhân có polyp hoặc ung thư ruột già; ăn thực phẩm gốc động vật có nhiều chất béo; uống nhiều rượu, hút nhiều thuốc lá, ít vận động cơ thể và quá béo ph́.

Nhiều người có polyp mà không biết và chỉ được t́nh cờ khám phá ra khi bác sĩ t́m kiếm, điều trị một bệnh khác nào đó. Một số polyp có mấy dấu hiệu như chảy máu ở hậu môn, táo bón hoặc tiêu chẩy cả nhiều tuần lễ, có máu trong phân. Khi có một trong những dấu hiệu này, nên đi khám bệnh ngay. Bác sĩ sẽ làm những xét nghiệm như sau để t́m hiểu t́nh trạng các polyp:

- Khám hậu môn với ngón tay đeo bao cao su. Khám nghiệm này để coi phần dưới của trực tràng có lành lặn không, có bị xuất huyết hay không.

- Nội soi khám nh́n trực tràng và ruột với các dụng cụ đặc biệt.

Khi khám phá ra polyp, bác sĩ sẽ cắt bỏ chúng qua nội soi hoặc phẫu thuật lớn rồi thử nghiệm coi xem polyp có ở t́nh trạng ung thư chưa. Các rủi ro đưa tới polyp cũng là rủi ro đưa tới ung thư ruột già. Chúng ta không thay đổi được rủi ro do tuổi, do di truyền, nhưng có thể:

- Thay đổi nếp sống, không uống rượu không hút thuốc, vận động cơ thể thường xuyên.

- Thay đổi thói quen ăn uống: Nhiều loại trái cây, rau khác nhau và các loại hạt. Cắt giảm thực phẩm có nhiều chất béo như trong thịt chế biến, thực phẩm chiên với mỡ động vật.

- Giảm cân nếu quá kư-mập ph́ bằng cách ăn đúng theo nhu cầu tuổi tác, việc làm.

Ngoài ra, khi trong gia đ́nh có người bị ung thư ruột già, con cháu ngoài tuổi 40 nên đi bác sĩ để được khám hậu môn hàng năm để khám phá ra bất thường nơi đây; thử nghiệm t́m kiếm máu trong phân sau 50 tuổi; và nội soi ruột già mỗi 3-5 năm sau tuổi ngũ tuần.

Ung thư ruột già có một số triệu chứng, dấu hiệu như: thay đổi thói quen đại tiện với tiêu chảy và táo bón xen kẽ, mất sức nặng cơ thể, chảy máu ở hậu môn, thiếu máu, bụng đau hoặc căng.

Nếu ruột già bên phải bị ung thư th́ sự hấp thụ nước và muối khoáng bị trở ngại, ung thư lan lên phía trên, ít khi bị gây ra tắc nghẹt ruột. Ngược lại, ung thư phần trái của ruột già th́ ruột hay bị nghẹt v́ đây là nơi trữ phân, ung thư cũng hay lan ṿng theo đường kính của ruột.

Trong khi đó, những dấu hiệu, triệu chứng của ung thư ruột non lại gồm có: yếu mệt, sút cân, biếng ăn, thiếu hổng huyết cầu, khô nước, mất thăng bằng chất điện giải, nghẹt ruột, nhiễm trùng đường ruột, ṛ rỉ ruột (fistula) và di căn tới các cơ quan khác như phổi, thận và xương.

Vai tṛ của dinh dưỡng

Ít nhất ba chất dinh dưỡng trong thức ăn có ảnh hưởng tới nguy cơ ung thư ruột già:

1. Chất béo: Quan sát cho thấy dân chúng Nhật sống tại chính quốc ít bị ung thư ruột già hơn là khi họ tới sinh cơ lập nghiệp tại các quốc gia Âu Mỹ. Lư do là họ đă thay đổi chế độ dinh dưỡng từ nhiều rau, trái cây sang chế độ nhiều thịt động vật giàu chất béo, như thịt ḅ, thịt heo. Sự kiện này cũng thấy ở dân chúng tại vài quốc gia châu Phi, khi món ăn chính của họ là ngũ cốc, trái cây. Nghiên cứu tại Canada cho thấy, ăn nhiều chất béo sẽ tăng rủi ro ung thư ruột già gấp đôi. Nghiên cứu tại Hy Lạp với thực đơn nhiều thịt, ít rau trái sẽ tăng rủi ro ung thư ruột già tới 8 lần. Chất béo được mật từ gan tiêu hóa. Ăn nhiều chất béo th́ gan sẽ sản xuất ra nhiều mật hơn.

Theo tiến sĩ Selwyn A. Broitman, Giáo Sư Đại Học Y Khoa Boston, quá nhiều acid mật sẽ làm tổn thương lớp tế bào phủ trong ḷng ruột, tế bào mới cần được tạo ra để thay thế. Sự tăng quá nhanh này có thể khiến polyp dễ dàng thành h́nh, đưa tới ung thư.

Một giải thích khác cho là dinh dưỡng nhiều chất béo sẽ tạo ra một loại vi khuẩn mới trong ruột. Các vi khuẩn này sẽ chuyển hóa mật ra một loại acid mật có khả năng gây u bướu trong ruột.

2. Chất xơ: Có hàng chục cuộc khảo sát đă chứng minh chất xơ có khả năng pḥng ngừa bệnh ung thư ruột già. Một nghiên cứu ở bệnh viện Nữu Ước năm 1989 cho thấy là chất xơ ngăn chận sự xuất hiện của các mụn thịt thừa ở ruột già và hậu môn. Những mụn này có khuynh hướng phát triển thành bướu ung thư.

Năm 1992, tờ công báo của Viện Ung Thư Quốc Gia Hoa Kỳ cũng thông báo kết quả một cuộc khảo sát rộng lớn cho thấy chất xơ giúp ngăn chặn sự sinh trưởng của các mụn tiền ung thư.

Để giải thích, những ư kiến sinh học sau đây đă được nêu ra:

Chất xơ làm giảm độc tính của tác nhân gây ung thư bằng cánh ḥa loăng hay vô hiệu hóa tác nhân này; làm giảm thời gian chất bă di chuyển trong ruột; làm giảm độ acid của phân bă và thay đổi môi trường vi khuẩn trong ruột.

Do đó, việc làm giảm thiểu thời gian mà ruột già phải tiếp xúc với các thành phần độc có khả năng gây ung thư trong các thức ăn là điểm rất quan trọng. Để có tác dụng pḥng bệnh, nên dùng từ 25- 30 gr chất xơ mỗi ngày.

3. Sinh tố C: Nhiều khoa học gia hiện nay đang t́m hiểu sự liên hệ giữa ung thư ruột và vitamin C. Kết quả nghiên cứu sơ khởi tại bệnh viện Royal Adelide Úc Đại Lợi cho thấy dùng nhiều sinh tố C có thể giảm rủi ro ung thư ruột già.

Theo tiến sĩ Robert Greenburg, Đại học Y Darmouth, sinh tố C tác dụng như một chất chống oxy hóa, ngăn ngừa sự thành h́nh của các hợp chất gây ung thư ở ruột.

Kết luận

Thực ra th́ cũng c̣n cần nhiều nghiên cứu về ảnh hưởng của thực phẩm trong việc pḥng tránh hoặc kéo dài cuộc sống của ngời bị ung thư. Nhưng một tin mừng là, những thực phẩm giúp pḥng tránh ung thư cũng là những thứ có thể giữ cholesterol trong máu ở mức trung b́nh và giữ ṿng số 2 của ḿnh không " bồ sứt cạp".

Cho nên, tiêu thụ vừa phải thực phẩm từ động vật, ăn thêm rau, trái cây và các loại hạt kèm theo vận động cơ thể đều đặn, th́ ruột già của chúng ta được b́nh an. Và ruột già cũng cám ơn phần đầu của bộ máy tiêu hóa, là cái miệng và hàm răng, đă nhai kỹ món ăn để sự tiêu hóa được dễ dàng.

[Nguyệt San Mạch Sống thuộc hệ thống truyền thông của Uỷ Ban Cứu Người Vượt Biển: http://www.machsong.org.]

Posted on Friday, November 07 @ 10:49:13 EST by ngochuynh
 
Related Links
· More about Sức Khoẻ
· News by ngochuynh


Most read story about Sức Khoẻ:
Huyết Trắng và Viêm Âm Đạo

Article Rating
Average Score: 1
Votes: 1


Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Bạo Hành Gia Đ́nhSức Khoẻ


 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang