Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
23180217
page views since June 01, 2005
MS62 - 09/07: Thời Kỳ Măn Kinh

Sức Khoẻ

Anna Khanh Lê
Bác sĩ Chuyên Khoa Sản Phụ

LTS: Bác Sĩ Anna Khanh Lê là cộng tác viên của chương tŕnh HAPI. Chương tŕnh này được tài trợ bởi the Susan G. Komen Breast Cancer foundation.

Măn kinh là thời kỳ chấm dứt kinh nguyệt của phụ nữ. Măn kinh đánh dấu sự kết thúc thời kỳ sanh sản của phụ nữ. Trung b́nh phụ nữ bước vào thời kỳ măn kinh ở tuổi 51. Đây là quá tŕnh tự nhiên của đời sống, và không nên để ảnh hưởng đến sự thoải mái trong đời sống của chúng ta. Trong thời kỳ măn kinh, buồng trứng sản xuất ra ít chất hormone estrogen hơn. Sự giảm thấp của estrogen là nguyên nhân của nhiều sự thay đổi trong cơ thể phụ nữ. Điều này xảy ra từ từ theo thời gian và khác nhau trong cơ thể mỗi người.



Cơn bừng nóng (hot flashes)

Triệu chứng thông thường nhất của măn kinh là hot flashes. Hot flashes là cảm giác một luồng nóng bất th́nh ĺnh chạy trong cơ thể và mặt. Da có thể bị đỏ bừng, người toát mồ hôi. Hot flashes có thể kéo dài từ một vài giây cho đến một vài phút.

Hot flashes có thể xảy ra bất cứ lúc nào, ban ngày hay ban đêm, có thể từ nhẹ đến nặng.Hot flashes có thể xảy ra một vài lần trong tháng hoặc một vài lần trong ngày. Nhiều phụ nữ có hot flashed một vài tháng, nhiều phụ nữ có một vài năm, và có nhiều phụ nữ lại không có triệu chứng ǵ cả.

Mất ngủ

Hot flashes có thể gây ra mất ngủ, làm cho phụ nữ tỉnh dậy khi đang ngủ. Sự mất ngủ sẽ ảnh hưởng đến sức khoẻ, tánh t́nh và sự sáng suốt để làm việc. Khi phụ nữ gần đến thời kỳ măn kinh sẽ khó ngủ hơn.

Sự thay đổi của đường tiểu và âm đạo.

Sự giảm estrogen trong thời kỳ măn kinh làm cho da âm đạo mỏng và khô đi. Sự thay đổi này có thể tạo ra đau, rát khi giao hợp. Và cũng làm cho âm đạo dễ bị nhiễm trùng hơn. Sẽ có triệu chứng ngứa và rát.

Đường tiểu cũng sẽ thay đổi khi lớn tuổi. Niêu đạo là ống dẫn nước tiểu từ bọng đái sẽ bị khô, rát và ngứa. Nhiều phụ nữ sẽ đi tiểu nhiều hơn, và dễ bị nhiễm trùng hơn.

Xương và những sự thay đổi khác trong cơ thể

Sự biến hoá của xương là điều tự nhiên, do ảnh hưởng tuổi tác. Lúc măn kinh, xương tiêu hao nhanh hơn. Loăng xương là kết quả của sự tiêu hao xương, làm xương có nhiều khả năng dễ găy hơn, gịn hơn. Các phần xương chậu, khuỷu tay và xương sống bị ảnh hưởng nhiều nhất. Sự thay đổi này làm cho khớp xương đau nhức nhiều hơn.

Mất xương là phần thay đổi tự nhiên của tuổi tác. Lúc măn kinh, sự mất xương tăng hơn. Loăng xương là kết quả của sự mất xương, làm cho khả năng găy xương tăng lên.

Chất estrogen sản xuất từ buồng trứng của phụ nữ trước thời gian măn kinh bảo vệ cho cơ thể khỏi bị đau tim, stroke. Khi estrogen giảm xuống sau thời kỳ măn kinh, phụ nữ mất đi sự bảo vệ này. Khả năng bị bệnh tim và stroke sẽ tăng cao.

Sự thay đổi về xúc cảm

Thời kỳ măn kinh không tạo ra sự thay đổi tánh t́nh và sự suy giảm tinh thần. Tuy vậy, sự thay đổi hormone có thể làm cho phụ nữ cảm thấy lo lắng, bồn chồn và mệt mỏi.

Nếu phụ nữ đang có nhiều áp lực trong cuộc sống th́ sự thay đổi của thời kỳ măn kinh sẽ khó khăn hơn. Phụ nữ ở giai đoạn này thường có nhiều vấn đề hơn như họ phải đối diện với sự xa nhà của con cái, sự yếu đuối của cha mẹ già, những áp lực trong đời sống gia đ́nh, những khó khăn về vấn đề tài chánh hoặc trong công việc làm. Nếu bạn cảm thấy không thể giải quyết được nên tâm sự với người bạn thân, người cố vấn hoặc bác sĩ để giúp t́m ra cho ḿnh một phương thức.

Sự giao hợp

Thời kỳ măn kinh có thể ảnh hưởng đến vấn đề giao hợp v́ âm đạo thường bị khô. Phụ nữ có thể dùng chất gel thoa vào âm đạo để được thoải mái hơn. Giao hợp thường xuyên sẽ giúp cho âm đạo giữ được sự co giăn.

Khám sức khoẻ

Khám sức khoẻ định kỳ là điều cần thiết trong mỗi chúng ta (xin xem bản chỉ dẫn bên dưới).

PAP Test: Xét nghiệm tế bào cổ tử cung để theo dơi mầm mống ung thư - mỗi năm một lần hoặc theo sự chỉ dẫn của bác sĩ.

Cholesteral: Thử nghiệm lượng mỡ trong máu - mỗi 5 năm bắt đầu từ tuổi 45.

Mamography: Chụp h́nh X-ray của vú để truy tầm ung thư vú - mỗi 1-2 năm cho tới tuổi 50, và mỗi năm sau khi 50 tuổi.

Ung thư ruột: Xét máu trong phân, hoặc nội soi ruột - mỗi năm, nội soi hậu môn mỗi 5 năm, và nội soi ruột già mỗi 10 năm.

Thử đường: Thử nghiệm đường trong máu - mỗi 3 năm.

Chích ngừa cúm: Ngừa cúm - mỗi năm.

Tetanus - Diptheria Booster: Ngừa tetanus và bạch hầu - mỗi 10 năm.

Chụp h́nh xương: Để đo trọng lượng của xương, truy tầm chứng loăng xương - phụ nữ trên 65 tuổi hoặc những ai có khả năng mất xương sớm.

Phương pháp điều trị bằng hormone

Phương pháp điều trị bằng hormone có thể giúp cho những triệu chứng măn kinh. Sự trị liệu này thay thế cho chất hormone sản xuất từ buồng trứng. Khi nào nên bắt đầu sự trị liệu này tuỳ thuộc vào t́nh trạng của mỗi người. Loại hormone trị liệu tuỳ thuộc t́nh trạng sức khoẻ từng người và bác sĩ sẽ giải thích cặn kẽ cho quí vị.

Phương pháp trị liệu bằng hormone có thể dưới dạng uống thuốc, thuốc dán, chích hoặc là ṿng xoắn. Kem estrogen dùng để thoa vào âm đạo chỉ giúp cho âm đạo đỡ bị khô nhưng không giúp được nhiều cho những triệu chứng của măn kinh.

Phương pháp điều trị hormone estrogen có thể làm giảm những triệu chứng măn kinh. Estrogen có thể giúp giảm triệu chứng hot flushes, chứng khô âm đạo, ngay cả những vấn đề về đường tiểu. Estrogen cũng giúp làm giảm bớt chứng loăng xương, hoặc làm chậm lại quá tŕnh tiêu hoá xương, và cũng có thể giúp cho giảm khả năng bị ung thư ruột già.

Tuy nhiên, cũng như tất cả những phương pháp trị liệu khác, tri liệu hormone cũng có những phản ứng phụ. Trước khi quyết định trị liệu, phụ nữ cần hiểu rơ những điểm lợi hại của hormone để đi đến quyết định nên dùng hay không.

Chế độ ăn uống

Chế độ ăn uống rất quan trọng trong đời sống của chúng ta. Chế độ ăn uống phải được quân b́nh và đầy đủ các thành phần chất. Chúng ta nên chọn chế độ ăn uống ít mỡ, ít cholesterol, cũng như đầy đủ chất calcium để giữ cho xương được tốt. Khi phụ nữ sau 50 tuổi cần 1000mg calcium mỗi ngày nếu uống hormone hoặc 1500mg nếu không uống hormone. Thường th́ người Việt chúng ta không thích uống sữa hoặc ăn cheese nên cần uống thêm thuốc calcium, loại có bán ở các tiệm thuốc tây.

Calcium không thể được cơ thể hấp thụ nếu không có vitamin D. Sữa đă có chất vitamin D sẽ rất tốt, nếu không phụ nữ nên đi ra ngoài nắng hoặc uống thêm vitamin D.

Tập thể thao

Tập thể thao rất tốt cho cơ thể mỗi người chúng ta, đặc biệt khi phụ nữ già đi. Tập thể thao thường xuyên giúp cho cơ thể khoẻ mạnh hơn, cũng như sẽ giúp cho xương được tốt hơn. Các loại tập thể thao tốt như: đi bộ, bơi lội, tập aerobics…

Măn kinh là quá tŕnh đời sống trong mỗi người phụ nữ. Vào thời đại ngày nay, phụ nữ sống lâu hơn. Sau khi măn kinh, người phụ nữ sẽ c̣n 1/3 cuộc đời tiếp tục. Những sự thay đổi của cơ thể trong thời kỳ măn kinh không làm giảm đi sự thoải mái trong cuộc sống. Phụ nữ nên:

- Tập thể dục đều đặn hơn

- Ăn uống lành mạnh đầy đủ chất calcium

- Đi khám bác sĩ điều đặn

Mạch Sống 62 - 09/07

Posted on Thursday, August 16 @ 16:08:55 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Sức Khoẻ
· News by ngochuynh


Most read story about Sức Khoẻ:
Huyết Trắng và Viêm Âm Đạo

Article Rating
Average Score: 4
Votes: 1


Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Bạo Hành Gia Đ́nhSức Khoẻ


 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang