Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
19795487
page views since June 01, 2005
MS121 - 8/12: Tâm Bệnh

Sức Khoẻ

Bác sĩ Nguyễn Ư-Đức

Tâm bệnh hoặc bệnh tâm lư là các rối loạn về chức năng của năo bộ, gây ra những thay đổi về suy nghĩ, nhận biết, tâm trạng, tính t́nh hoặc hành vi của người bệnh. Các thay đổi này không phù hợp với quan niệm b́nh thường của mọi người.

Trong đa số các trường hợp, triệu chứng của bệnh đều tạo ra nhiều khó khăn cho sức khỏe, đời sống và khả năng làm việc của con người. Tâm bệnh đă được biết tới từ nhiều ngàn năm về trước nhưng sự điều trị chưa hữu hiệu lắm.



Ngày nay, sự tiến bộ của y khoa học đă giúp hiểu rơ hơn về nguyên nhân của bệnh và các phương thức điều trị. Do đó, đa số người mắc bệnh đă sẵn sàng t́m kiếm điều trị, giúp đỡ.

Tâm bệnh và bệnh Thần kinh có giống nhau không?

Hai nhóm bệnh đều có nhiều điểm khác nhau nhưng có liên hệ chặt chẽ với nhau. Trong bệnh thần kinh có tổn thương thực thể tại các phần khác nhau của hệ thần kinh như năo bộ, tủy sống, dây thần kinh ngoại vi. Người bệnh ít có các hành vi kỳ dị, ư nghĩ bất b́nh thường nhưng có thể tê liệt nửa người, khó khăn đi đứng, ăn nói...

Trong tâm bệnh, các tổn hại thực thể của hệ thần kinh không rơ rệt. Đa số các dấu hiệu bệnh là do rối loạn chức năng của năo. Bệnh nhân có thể đi lại b́nh thường nhưng tâm trạng, hành vi, suy nghĩ của họ đều khác thường.

Tâm Bệnh c̣n được gọi bằng từ “Bệnh Tâm Thần”. Tuy nhiên,  khi nói tới “Bệnh Tâm Thần” th́ nhiều người hiểu là bệnh Điên. Cho nên các nhà chuyên môn tâm lư học đề nghị danh từ “Tâm Bệnh”, tiếng Anh là “Mental illness” và tiếng Pháp là “Maladie Mentale”.

Nguyên nhân nào gây ra tâm bệnh?

Nguyên nhân đích thực gây ra một số bệnh tinh thần chưa được biết rơ. Tuy nhiên đa số bệnh là do sự phối hợp của nhiều yếu tố khác nhau, như là:
- Sự mất thăng bằng của một vài hóa chất đặc biệt ở năo bộ
- Di truyền
- Ảnh hưởng xấu lên thai nhi khi mẹ có thai hoặc khi sinh đẻ
- Tổn thương năo bộ v́ nhiễm vi khuẩn, chấn thương...
- Yếu tố tâm lư như biến cố đau thương, mất mát, bị bạc đăi, lạm dụng, căng thẳng...
- Ảnh hưởng hóa chất như lạm dụng thuốc, rượu, do ô nhiễm môi trường...

Có bao nhiêu loại Tâm bệnh?

Tâm bệnh được phân chia ra làm nhiều loại tùy theo những triệu chứng mà người bệnh diễn tả và các dấu hiệu do quan sát phát hiện.

Sau đây là các tâm bệnh thường thấy:

- Rối loạn về tâm trạng như bệnh trầm cảm, bệnh lưỡng cực
- Lo âu như bệnh hoảng loạn, ám ảnh tự kỷ, ám ảnh sợ hăi
- Bệnh liên quan tới nghiện rượu, thuốc cấm, nicotine, caffein
- Bệnh rối loạn tinh thần như tâm thần phân liệt
- Rối loạn nhận thức như sa sút trí tuệ, mê sảng 
- Rối loạn hành vi, bạo động, đập phá, lạm dụng
- Rối loạn về phát triển như Chậm phát triển trí tuệ
 
Các dấu hiệu chính của Tâm bệnh

Rối loạn tinh thần được biểu lộ bằng một số dấu hiệu mà người khác có thể quan sát thấy hoặc các triệu chứng mà bệnh nhân diễn tả. Đó là:

1. Tâm trạng buồn: Lúc nào người bệnh cũng có vẻ buồn chán, ít cười nói, hay khóc thầm.

2. Thay đổi tính t́nh: Người bệnh hay cáu kỉnh, bực bội, giận dỗi, than phiền, gây gổ với mọi người.

3. Giảm quan tâm đến mọi sự việc và mọi người: Bệnh nhân không c̣n thích thú và tham gia các sinh hoạt thường lệ, thích sống một ḿnh, tránh các sinh hoạt xă hội, bỏ hoạt động t́nh dục, nằm ĺ trong giường, không coi TV, nghe radio, không muốn ra khỏi nhà, bỏ học, bỏ sở làm...

4: Lên cân hoặc xuống cân: Từ chối ăn uống hoặc ăn quá nhiều, tăng hoặc giảm kư, dấu thức ăn...

5. Mất ngủ hoặc ngủ quá nhiều: Thường thường họ khó đi vào giấc ngủ, thức dậy quá sớm, thức giấc giữa đêm, ngủ nhiều ban ngày, nằm thu ḿnh co ro ở góc nhà, hành lang. Một số người lại hay ngủ quá nhiều vào ban đêm.

6. Thay đổi tác phong, dáng điệu: Họ đi đứng chậm chạp, giảm sinh lực, ít nói hoặc nói nhát gừng, tiếng một.

7. Mệt mỏi, hay nẳm vật nằm vạ, ngồi yên một chỗ, không chịu đi ra ngoài, không chăm sóc vệ sinh cá nhân, hay than phiền đau đầu, nhức ḿnh mẩy.

8. Cảm thấy trở thành vô dụng, không có giá trị, cho là ḿnh xấu xa, bất b́nh thường

9. Giảm khả năng suy nghĩ, không sáng suốt, hay quên, kém tập trung, dễ bị chia trí.
 
10. Nghĩ tới chuyện ma chay, chết chóc, dọa và có ư định tự tử, tự hủy hoại thân xác.

11. Có dấu hiệu hoang tưởng, tin là có mà thực ra không có; có ảo giác, ảo tưởng như nghe các âm thanh hoặc nh́n thấy sự vật vô h́nh.

Dấu hiệu thay đổi tùy theo loại bệnh. Nếu có một hay nhiều triệu chứng kể trên, nên tới các nhà chuyên môn để được giúp đỡ, nhất là khi các triệu chứng đó gây ra ảnh hưởng không tốt cho sinh hoạt hàng ngày. Nhận ra bệnh sớm và được trị liệu ngay, các thay đổi khó khăn này có thể hết đi.

Tâm bệnh có chữa được không?

Bệnh có thể chữa được bằng dược phẩm và các phương thức trị liệu khác.

Nói là chữa được mà sao nhiều người không chịu đi chữa?

Có nhiều lư do khiến người bị bệnh tinh thần, đặc biệt là đối với người Mỹ gốc Á châu, ít đi các nhà chuyên môn điều trị v́:
- Không muốn bộc lộ cho người khác về chuyện t́nh cảm của ḿnh,
- Bản chất chịu đựng, v́ e ngại người khác biết chuyện riêng tư của ḿnh
- Cho rằng mắc tâm bệnh là điên khùng, là xấu, là yếu đuối
- Sợ bị cô lập trong bệnh viện tâm trí
- Không tin ở cách thức trị liệu hiện có
- Giới hạn khả năng Anh ngữ, không diễn tả được bệnh nên ngần ngại tới các nhà chuyên môn

Ai có thể chữa được Tâm bệnh?

Các nhà chuyên môn sau đây là những người đóng góp vào việc điều trị và tư vấn, giải tỏa các rối loạn của bệnh nhân. Công việc của mỗi người có khác nhau nhưng tập trung đều là để phục hồi sức khỏe của người bệnh.

1. Bác sĩ Thần Kinh Tâm Trí (Psychiatrist): Đây là một y khoa bác sĩ có thêm ít nhất 4 năm huấn luyện chuyên môn về tâm bệnh lư, sau khi hoàn tất chương tŕnh đại học y khoa. Các bác sĩ này có thể khám và chẩn đoán tất cả các loại tâm bệnh, biên toa cho thuốc, áp dụng tâm lư trị liệu và nhận bệnh nhân vào bệnh viện để điều trị. Có bác sĩ chuyên về bệnh tâm lư của trẻ em, người cao tuổi, lạm dụng thuốc rượu và bác sĩ tâm lư tổng quát.

2. Nhà tâm lư học (Psychologist): Đây là các nhà chuyên môn nghiên cứu khoa học về tâm lư, có học vị tiến sĩ nhưng không phải về y khoa. Họ được huấn luyện về đánh giá, trắc nghiệm tâm lư, tư vấn, điều trị tâm bệnh bằng lời nói với cá nhân hoặc một nhóm bệnh nhân. Họ làm việc tại trung tâm tư vấn, bệnh viện, trường học hoặc tại pḥng điều trị tư.

3. Điều dưỡng tâm lư (Psychiatric nurse): Những chuyên viên y tế này đă được huấn luyện về cách pḥng chống, điều trị và phục hồi khả năng cho bệnh nhân tâm lư. Họ thực hiện trị liệu cá nhân, nhóm hoặc với thân nhân người bệnh tại trung tâm tư vấn, bệnh viện, trường học, các trung tâm xă hội...

4. Chuyên viên xă hội (Social Worker): Là các nhà chuyên môn đă được huấn luyện về tâm lư trị liệu, có thể tư vấn từng người, đôi vợ chồng hoặc từng nhóm bệnh nhân. Họ cũng hướng dẫn bệnh nhân về các vấn đề liên quan tới chính quyền, cộng đồng và các cơ sở tư nhân khác.

5. Chuyên viên hỗ trợ (Case Managers and Outreach Workers): Các chuyên viên này hành động như người tranh đấu và tư vấn cho bệnh nhân giải quyết các vấn đề phức tạp trong hệ thống y tế, giới thiệu người đang bị bệnh trầm trọng, không nhà ở, không lợi tức... tới các cơ quan chính quyền, cộng đồng để được giúp đỡ trong cuộc sống. Đôi khi, họ cũng tranh đấu để bảo vệ quyền lợi của người bệnh. Ngoài ra c̣n các chuyên viên khác như âm nhạc trị liệu, giải trí, hướng dẫn nghề nghiệp...cũng có vai tṛ hỗ trợ cho việc trị bệnh tâm lư

Bệnh có chữa được bằng dược phẩm không?

Có nhiều loại thuốc chuyên biệt để chữa từng loại tâm bệnh. Các thuốc này rất công hiệu nhưng cũng có một số tác dụng phụ không muốn. Do có bệnh nhân cần dùng thuốc theo chỉ định, hướng dẫn của bác sĩ, không tự ư gia giảm liều lượng hoặc ngưng thuốc

Chữa tâm bệnh ở đâu?

Có nhiều cơ sở công hoặc tư nhân chữa tâm bệnh như tại bệnh viện, trung tâm bệnh tâm lư, pḥng mạch các nhà chuyên môn tâm lư, pḥng tư vấn tại các tổ chức y tế xă hội, các trung tâm sinh hoạt cộng đồng...

Những ngộ nhận về tâm bệnh

Một số ngộ nhận về tâm bệnh mà ta cần để ư như:

Ngộ nhận 1: Người mắc tâm bệnh đều là điên khùng, nguy hiểm, cần phải nhốt riêng.

Sự thực: Tâm bệnh không phải là điên, nguy hiểm như nhiều người thưởng nghĩ và họ không đáng để được nhốt riêng. Tuy nhiên, có một số người mắc bệnh tâm lư có thể có khó khăn ứng phó với các điệu kiện sống hàng ngày. Nếu khó khăn trở nên tột độ, họ có thể trở thành nguy hiểm cho chính họ và cho người khác. Chỉ trong trường hợp này họ mới cần ở riêng trong một thời gian ngắn.

Ngộ nhận 2: Người mắc tâm bệnh không bao giờ trở lại b́nh thường

Sự thực: Với điều trị đúng đắn, giúp đỡ tận t́nh, bệnh nhân có thể trở lại b́nh thường và tiếp tục đời sống lành mạnh, sản xuất tốt như mọi người khác.

Ngộ nhận 3: Chỉ nh́n vào mắt là biết người đó bị tâm bệnh.

Sự thực: Mặc dù có nhiều dấu hiệu, triệu chứng khi một người mắc tâm bệnh, nhưng chẩn đoán bệnh không phải dễ dàng và cần có sự ước định của các nhà chuyên môn tâm lư.

Ngộ nhận 4: Chỉ có mấy người điên mới đi bác sĩ chuyên về tâm bệnh học để khám và trị bệnh.

Sự thực: Mọi người dù ở tuổi nào có khó khăn tinh thần đều có thể và đều nên đi bác sĩ chuyên khoa để được khám nghiệm điều trị. T́m kiếm và nhận giúp đỡ là điều cần thiết và rất tốt, để tránh bệnh trầm trọng hơn.

Ngộ nhận 5: Nếu ai nói đến tự hủy hoại th́ chẳng bao giờ thực hiện

Sự thực: Nói đến tự tử là điều quan trọng v́ những người này thường có các dự định, kế hoạch rồi thực hiện việc tự hủy hoại. V́ thế, cần hỏi họ cho rơ ràng để pḥng ngừa chuyện chẳng lành có thể xẩy ra.

Kết luận

Tâm bệnh là bệnh có thể chữa khỏi nếu chẩn đoán sớm, chữa đúng thầy, đúng thuốc.

Posted on Tuesday, July 24 @ 10:19:09 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Sức Khoẻ
· News by ngochuynh


Most read story about Sức Khoẻ:
Huyết Trắng và Viêm Âm Đạo

Article Rating
Average Score: 0
Votes: 0

Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Sống ĐẹpSức Khoẻ


 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang