Mạch Sống Online
Truyền Thng Mạch Sống
Trang Nh BPSOS
Chống Nạn Bun Người


Chuyn Mục

:: HY CỨU CỒN DẦU
:: ĐI TI SẢN
:: NGY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Ton Lao Động
Bạo Hnh Gia Đnh
Chống Nạn Bun Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thin Tai
Di Dn & Nhập Tịch
Định Cư Nhn Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mi Ấm Gia Đnh
Nhn Quyền
Nhn Vật Trong Thng
Pht Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Ti Chnh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư To Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
T Nhn Lương Tm
Tự Do Tn Gio
Văn Khố Thuyền Nhn
Xo Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thng Dụng
Đọc Theo Chủ Đề
Đọc Theo Số Bo
Ghi Danh vo Email List
Quảng B Mạch Sống
Top 15
Kiến Độc Giả
Lin lạc ta soạn
Gửi bi cho Mạch Sống
Phiếu Đng Gp
Census 2010
Tm kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
Tm Kiếm


Hit Counter
We received
19841522
page views since June 01, 2005
MS119 - 06/12: Ung Thư Phổi

Sức Khoẻ

Bc sĩ Nguyễn văn Đch

Ung thư phổi hay xẩy ra v c tỉ lệ tử vong cao. Ước tnh trong năm 2008 trn thế giới c 1.600.000 người bị ung thư phổi v 1.380.000 người chết, ở Hoa kỳ trong năm 2012 c 226.000 người bị ung thư phổi v 160.000 người chết. Tuy kh trị v c tỉ lệ tử vong cao nhưng ung thư phổi c thể ngừa được.

Chừng 90% cc trường hợp ung thư phổi do ht thuốc l, 10% cn lại do phng xạ, ha chất, xơ phổi v đột biến di truyền. Nguy cơ bị ung thư tăng với số lượng v thời gian ht nn thường xẩy ra ở vo khoảng 60 tuổi, sau 40 năm ht một bao mỗi ngy.

 



Ung thư phổi khng gy triệu chứng chuyn biệt nn kh pht hiện. Một số người c triệu chứng đường h hấp như ho, kh thở, hoặc khan tiếng. Nhiều người ho nhưng cho l bị cảm cm hay dị ứng nn bỏ qua. Một t người c thể ho ra mu khiến cho họ lo sợ v đi khm bệnh tuy rằng ho ra mu cũng c thể v vim phế quản. C người bị khan tiếng do ung thư xm lấn vo dy thần kinh thanh m vậy người ht thuốc l bị khan tiếng cần đi khm để loại trừ ung thư thanh quản hay ung thư phổi. C người bị đau ngực v buớu xm lấn, đ vo cc bộ phận kế cận. Khi buớu đ vo phế quản, lm tắc nghẽn phế quản lm cho kh thở hoặc thở kh kh; bướu c thể lan vo mng phổi lm trn dịch mng phổi cũng lm cho kh thở. Bướu lm tắc nghẽn phế quản l điều kiện để bị nhiễm trng nghĩa l sưng phổi cho nn sau khi chữa hết nhiễm trng ở người lớn tuổi cần tm v loại bỏ u bướu lm cho bị nhiễm trng. Khi ung thư pht triển thm c thể đ vo cc bộ phận xa hơn như đ vo tĩnh mạch trn tim lm sưng ph ở mặt hoặc đ vo chm dy thần kinh pht xuất từ cổ lm đau v t tay.

Ung thư c thể di căn nghĩa l một số tế bo ung thư theo đường mu di chuyển đến cc bộ phận ở xa như di căn đến xương lm đau nhức xương hay di căn đến no lm nhức đầu nn mửa v t liệt.

Trong một số trường hợp tế bo ung thư tiết ra những nội tiết tố gy ra những triệu chứng ton thn như lm cho lượng calcium trong mu tăng khiến cho bệnh nhn bị i mửa to bn v hn m hoặc lm cho lượng muối trong mu giảm khiến cho bệnh nhn bị mệt mỏi, thay đổi tnh tnh, co giật v hn m...Cũng c trường hợp ung thư l điều kiện sinh ra cc khng thể gy triệu chứng trn hệ thần kinh do cơ chế miễn dịch gọi l tự miễn. Ung thư phổi cũng c thể gy triệu chứng ở trong mu, ở xương khớp v cơ bắp.

Sau khi hỏi bệnh v thăm khm, bc sĩ sẽ lm cc xt nghiệm như chụp X quang phổi, chụp CT hoặc MRI để xc định khối u. Mục đch của thăm khm l xc định ung thư, phn loại ung thư, đnh gi sự pht triển của ung thư để cn nhắc kế hoạch điều trị.

Chẩn đon xc định ung thư dựa vo lấy mẫu khối u để xt nghiệm trn knh hiển vi, gọi l xt nghiệm cơ thể hay xt nghiệm m. C thể lấy mẫu bằng nội soi phế quản hoặc chch kim qua lồng ngực dưới sự hướng dẫn của CT. Xt nghiệm cơ thể học cho biết loại tế bo ung thư của bệnh nhn v c nhiều loại tế bo gy ung thư khc nhau m sự tiến triển v dự hậu khc nhau. Bước kế tiếp l đnh gi sự tiến triển của ung thư, tm di căn đến cc bộ phận khc.

Sự điều trị ty từng trường hợp nhưng ni chung thường kết hợp giải phẫu, điều trị bằng tia phng xạ v ha chất. Đ c nhiều tiến bộ về kỹ thuật lm cho sự điều trị đạt kết quả tốt hơn so với trước. Song song với điều trị nhằm loại bỏ v hạn chế sự tiến triển của ung thư cn cần điều trị triệu chứng để giảm bớt đau đớn v cc sự kh chịu của bệnh nhn.

Dự hậu ty thuộc vo loại ung thư v mức độ tiến triển của bệnh. Những người c ung thư khu tr được pht hiện sớm c thể sống trung bnh từ 15 đến 20 thng, khả năng sống 5 năm từ 10 đến 13%, ngược lại những người m ung thư đ pht triển c thể sống trung bnh từ 8 đến 13 thng v tỉ lệ sống 5 năm khoảng 1-2%.

Ung thư phổi thường được pht hiện trễ nn kh trị nhưng chưa c cch tầm sot no được coi l hữu hiệu để truy tm ung thư phổi. Một nghin cứu truy tm ung thư phổi bằng cch chụp CT phổi với liều quang tuyến thấp ở những người trn 50 tuổi đ ht thuốc l trn 30 năm giảm tử vong 20% v khng tốn km hơn so với chi ph để truy tm ung thư v, cổ tử cung v đại trng.

Cch ngừa ung thư phổi tốt nhất l bỏ hoặc khng ht thuốc l. Ở Hoa kỳ đ c những biện php mạnh mẽ để hạn chế ht thuốc l, như hạn chế quảng co, tăng thuế, khng cho ht thuốc l ở nơi cng cộng. Tỉ lệ ht thuốc l chung ở Hoa kỳ đ giảm xuống 19.3%. Ước tnh trong 25 năm qua cc biện php ngăn ngừa ht thuốc l đ lm cho 795.000 người khỏi bị chết v cc bệnh do thuốc l gy ra. Ở Việt nam đn b t ht thuốc l nhưng 49% đn ng ht, gấp hai lần rưỡi tỉ lệ ht thuốc của đn ng Hoa kỳ. Mới chỉ c một t biện php ngăn cản ht thuốc l được p dụng ở Việt nam . Một số đn ng Việt nam sang Hoa kỳ đ bỏ ht thuốc l do đ một số người đ sống lu hơn.

Những người đ ht m bỏ được vẫn c lợi. Sau 20 pht khng ht thuốc huyết p trở lại bnh thường, sau 8 giờ, nồng độ carbon monoxide trong mu giảm xuống một nửa, nồng độ dưỡng kh trong mu trở lại bnh thường, sau 2 ngy nguy cơ bị đau tim bắt đầu giảm, chất nicotine khng cn trong mu, vị gic v khứu gic tức l khả năng nếm v ngửi trở lại bnh thường, sau 3 ngy phế quản gin nở, người đ ht thuốc lấy lại được sức lực, sau 2 tuần hệ thống tuần hon lm việc tốt hơn v tiếp tục cải thiện, sau 3-9 thng cc triệu chứng ho, kh kh bắt đầu giảm, sau 1 năm nguy cơ bị đau tim giảm một nửa, sau 5 năm nguy cơ bị tai biến mạch mu no giảm xuống như người khng ht, sau 10 năm nguy cơ bị ung thư phổi giảm xuống như người khng ht, sau 15 năm nguy cơ đau tim giảm xuống như người khng ht. Vậy bỏ thuốc c lợi v bỏ cng sớm cng tốt. Ht thuốc l khng những gy bệnh tim mạch, ung thư phổi m cn gy bệnh nghẹt phổi lm cho người ht kh thở. Thuốc l cn gp phần gy nhiều loại ung thư khc như ung thư mi, lưỡi, vm hầu, thực quản, thận, bng quang, v cổ tử cung.

Người đ ht kh bỏ thuốc v nicotine l một chất gy nghiện, giống như ma ty, tc động vo no bộ lm cho người ht sảng khoi v thm thuốc, cần phải tm thuốc khi thiếu thuốc, thậm ch nhịn ăn để đổi lấy thuốc, nghĩa l sống ty thuộc vo thuốc. Trẻ em dễ bị nghiện hơn người lớn, những người ht thuốc l trước 20 tuổi dễ bị nghiện hơn người lớn tuổi hơn do đ kỹ thuật quảng co của cc hng thuốc nhằm vo trẻ em.

Bỏ thuốc tiến triển qua từng giai đoạn. Trước nhất người ht thuốc phải nhận thức được rằng ht thuốc c hại, bỏ thuốc l cần thiết, đi đến quyết định bỏ thuốc v tm cch bỏ. ch l yếu tố quyết định. Người ht cần cho mọi người biết quyết định của mnh, vứt bỏ thuốc l, bật lửa, gạt tn thuốc; thn nhn v bạn b cần hỗ trợ cho người muốn bỏ thuốc. Nhiều người muốn bỏ thuốc nhưng đang ở trong tnh trạng lưỡng lự, đối với những người ny, thn nhn cần hiểu biết, khng nn chỉ trch m cần gip đỡ, tạo điếu kiện cho họ bỏ thuốc bởi v nếu cứ chỉ trch sẽ đẩy họ về pha đối nghịch. C người đ bỏ thuốc rồi lại ht lại, nhưng những người ny khng nn coi đ l một sự thất bại m nn coi đ l kinh nghiệm cho những lần bỏ sau.

C một số phương tiện gip bỏ thuốc. Trước nhất l cc thuốc như cao dn hoặc kẹo cao su c chứa nicotine. Cch lm l cung cấp cho người ht một lượng nicotine với nồng độ giảm dần để người ht quen với lượng nicotine mỗi ngy một t hơn để dần dần khng ht nữa. Cch ny chỉ c hiệu quả chừng 5%. Sau ny người ta thấy wellbutrin l một thuốc chữa trầm cảm nhưng lại tc dụng trn một bộ phận trong no bộ, lm cho người uống mất cảm gic thm thuốc nn đ được dng để bỏ thuốc tỏ ra c hiệu quả chừng 36%. Gần đy chantix l một loại thuốc chuyn biệt gip bỏ thuốc c kết quả tốt hơn. Cc thuốc đều c một t tc dụng phụ nn những người muốn bỏ ht cần hỏi kiến bc sĩ gia đnh của mnh.

"Thuốc l khng c khi" cn gọi l "thuốc l điện tử" c vẻ hấp dẫn l những phương tiện đưa chất nicotine vo trong cơ thể; người ht cảm thấy sảng khoi v tc dụng của nicotine nhưng khng phải ht khi thuốc l. Thuốc l khng c khi trnh được tc dụng bất lợi của khi thuốc nhưng vẫn bị tc dụng của nicotine l chất gy nghiện v c tc dụng bất lợi về tim mạch. Cc phn tch cũng cho thấy rằng một nửa trong số 19 nhn thuốc l khng c khi chứa nitrosamine, một chất gy ung thư v một số c chứa diethylen glycol, một chất độc dng chống đng lạnh. Ở Hoa kỳ luật lệ về "thuốc l khng c khi" thay đổi theo từng tiểu bang; cơ quan quản trị thuốc v thực phẩm FDA chưa chấp thuận cho dng "thuốc l khng khi" hay "thuốc l điện tử " v lo ngại rằng việc quảng co "thuốc l điện tử" c vẻ hấp dẫn sẽ lm cho nhiều trẻ em bị nghiện.

Tm lại ung thư phổi l một bệnh đng sợ m ht thuốc l l nguyn nhn chnh. Khng ai nn ht thuốc l kể cả thuốc l khng c khi. Khng ai nn bỏ tiền ra mua lấy bệnh để lm giầu cho người khc!

Chương trnh được đi thọ bởi Centers for Disease Control and Prevention (CDC).

Posted on Thursday, May 31 @ 17:22:47 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Sức Khoẻ
· News by ngochuynh


Most read story about Sức Khoẻ:
Huyết Trắng v Vim m Đạo

Article Rating
Average Score: 0
Votes: 0

Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Sức Khoẻ


 
Copyright 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang