Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
20218161
page views since June 01, 2005
MS97 - 08/10: Đổi Đời

Lịch Sử Qua Lời Ke

Trần Công Nhung
(Trích Thăng Trầm của tác giả in 2004)

Thông thường, đổi thay là mong mỏi có một t́nh trạng khá hơn. Cách mạng là làm thay đổi, phá bỏ cái tệ hại xấu xa, tiến lên cái tốt đẹp hơn. Sau năm 75 toàn Miền Nam, mọi giai tầng xă hội bị đảo lộn vị thế h́nh thái một cách nhanh không tưởng. Người ta gọi đó là sự Đổi Đời. Từ một công chức xuống công nhân, từ một bác sĩ thành anh chạy xe thồ, từ một cô giáo trở thành chị bán hàng rong, v.v. Sự đổi đời đă khiến mọi người ngẩn ngơ lo sợ, rồi t́m cách trốn sự đổi đời... thà chết với cuộc đời cũ c̣n hơn. V́ không chấp nhận sự đổi đời nên bao nhiêu người đă vào tù. Có người bị tù 1 lần, người 2 lần, có người vào tù ra khám như cơm bữa. Tôi cũng lănh một lần tù.

Ngay đêm hẹn gặp với anh chủ ghe để t́m cách tránh cảnh đổi đời, tôi đă bị bắt đưa thẳng vào Trung Tâm Thẩm Vấn Nha Trang, nói nôm là nhà tù chấp cung. "Đồng bọn" với tôi có gia đ́nh Vĩnh Phát, Ḥa Lạc, Mỹ Hưng… hết thảy chừng 30 người lớn bé. Họ toàn nhà buôn có tiếng ở thành phố Nha Trang, riêng tôi là giáo chức. Đêm đó đúng là đêm kinh hoàng. Lúc lùa chúng tôi lên xe, một công an xô đẩy chúng tôi như thú vật và bảo: "Nhớ thành thật khai báo để sống thêm vài năm nữa".



Tôi bị nhốt vào xà lim số 2 chung với một can phạm giết người. Tôi không tưởng tượng được cuộc đời lại có giây phút tối tăm đến vậy. Không những thân xác ê ẩm thảm hại mà tinh thần cũng tê liệt đông cứng. Tôi nằm bất động suốt đêm, đến chiều hôm sau mới nghe tiếng người bạn tù:

-    Ráng ăn chút cơm đi. Đă vào đây là phải cố sống chờ ngày ra.

Thêm một thứ âm thanh văng vẳng không rơ lắm:

-   Cọc, cọc... chú mới vào tên ǵ, tội ǵ?

-   Có ăn uống nói năng ǵ đâu mà biết.

-   B́nh tĩnh chú ơi, nếu tội chú rơ ràng th́ mau ra lắm.

Tôi suy nghĩ một lúc rồi cho người tù chung pḥng biết trường hợp của ḿnh.

Lát sau lại nghe tiếng gơ cọc cọc phía vách bên kia:

-   Khuyên chú ấy ăn uống cho có sức.

-   Vượt biển, nhà giáo.

-  Tưởng ǵ chớ vượt biển họ hỏi cung xong là cho ra pḥng chung (nhiều người). Pḥng của chú trước đây giáo sư Trần Văn Tây nằm, Tỉnh Trưởng Lư Bá Phẩm cũng đă ở đó.

Nghe tên Trần Văn Tây tự nhiên tôi thấy tinh thần tỉnh lại. Trần Văn Tây cùng dạy chung trường. Đây đâu phải dành riêng cho ḿnh. Tôi hỏi vọng sang người tù bên kia vách:

-   Ông Tây nằm đây bao lâu?

-   Chưa đầy tháng, tội chú cao lắm một tháng thôi.

-   Sao anh biết?

-   Đă ở đây trên gần cả năm, ai ra vào, lâu mau cháu biết hết. Vượt biển chỉ chờ chấp cung xong là cho đi lao động.

Tôi nghĩ bụng, tay này sao rành quá vậy, hay là c̣ mồi để khai thác tù?

-    Anh tên ǵ? Sao nằm lâu vậy?

-    Thiên, nghi "giụt" lựu đạn giết cán bộ.

-    Sao nghi anh? Sao nhốt lâu?

-    Cháu là Thủy Quân Lục Chiến, năm ngoái trong Cam Ranh có vụ "giụt" lựu đạn giết cán bộ xă, công an điều tra, lính ngụy nên nghi, họ bắt cháu tại ga Nha Trang. 

-   Gia đ́nh biết không?

-   Không.

-   Trời đất! Sao không cho biết?

-   Thêm lo chớ được ǵ? Chừng nào thả th́ thả?

-   Sao lâu vậy?

-   Không nhận tội, nhốt hoài. 

-   Vậy nhận mà ra.

-   Khùng sao chú, không làm mà nhận?

Tôi nghĩ, anh này rất khí khái, đáng mến. Tôi bắt chước gơ vào vách 3 cái:

-   Bao nhiêu tuổi?

-   Hăm lăm.

-   Nói lớn không sợ công an?

-   Giờ này làm ǵ có công an?

-   Sao biết?

-   Bốn giờ họ ăn cơm, đi chơi, đánh banh cả rồi. Chú dạy trường nào?

-   Vơ Tánh.

-   Đi chưa mà bị bắt?

-   Chưa, mới ra băi.

-   Lường gạt hay bị lộ.

-   Lường gạt.

-   Nhẹ, tháng là cùng.

Không ngờ qua câu chuyện tôi nhanh chóng lấy lại tinh thần, tôi bắt đầu ăn. Ăn ngon lành. Một vắt cơm, một tô canh rau muống lẫn mấy con cá liệt bằng ngón tay, chỉ một nhoáng là sạch bách. Tôi dùng đầu giây nịt, gạch lên vách đánh dấu mỗi ngày qua, một gạch, 2 gạch, 3 gạch....

Người tù chung xà lim cho tôi biết anh đă dùng rựa chém chết một cán bộ xă, v́ tên này lợi dụng thế lực ve văn vợ anh. Theo tôi, anh không phải loại người hung ác, nhưng lắm khi bị thách thức quá đáng, người ta cũng dễ cuồng trí. Mấy hôm sau anh chuyển đi nơi khác. C̣n một ḿnh tôi, Thiên càng nói chuyện nhiều hơn. Tuy không thấy mặt mũi nhau nhưng qua tiếng nói, tôi h́nh dung anh là một thanh niên lanh lợi, có tinh thần hào hiệp nghĩa khí. Mỗi ngày, sau tiếng kẻng tan sở buổi chiều là Thiên rủ tôi "đi uống cà phê". Anh biết hầu hết các quán cà phê ở Nha Trang. Từ Chiều Tím góc Bà Triệu và Yersin, đến cà phê Lá Đa Xóm Mới, hương vị mỗi nơi như thế nào, không khí mỗi chỗ ra làm sao, Thiên mô tả rành mạch. Nhờ vậy, tôi bớt buồn lo và dần dà nhận ra vận số của ḿnh phải thế. Ông Ân Quang đă nói trong Tử Vi của tôi từ năm 72 rằng rồi tôi sẽ thay đổi nghề nghiệp. Đúng thật, nghề đi dạy thành nghề đi tù.

Hơn tháng nay, ngày nào tôi cũng bị dẫn lên pḥng chấp pháp để khai cung. Mỗi khi nghe tiếng giày lộp cộp, tiếng chùm ch́ khóa leng keng là người cứ muốn nổi da gà. Cảnh nhà tù trong tác phẩm Chín Tầng Địa Ngục của nhà văn Liên Sô cũng y hệt như vậy, cũng những âm thanh nghe lạnh người.

Khai cung, tôi chẳng có ǵ để dấu nhưng họ không tin, họ quyết tôi đă đi nước ngoài, có nhận vàng của nước ngoài để làm gián điệp (chuyện không tưởng), bởi không, sao tôi có nhiều máy ảnh có những bằng nhiếp ảnh ngoại quốc. 

-   Anh khai thật th́ được khoan hồng.

-   Thưa cán bộ tôi đă thành thật khai.

-   Anh đă đi nước ngoài mấy lần, và những nước nào?

-   Dạ chưa hề được đi nước nào cả.

-   Sao anh có bằng cấp nước ngoài?

-   Đó chỉ là những bằng nhiếp ảnh, tôi gởi ảnh đi dự thi, họ cấp. Trong miền Nam không thiếu ǵ người như vậy.

-   Ai cấp tiền bạc cho anh?

-   Tôi chỉ dạy học, lănh lương.

-   Lương anh bao nhiêu mà anh sắm nhiều máy móc thế, nói láo. 

-  Thời Mỹ đồ đó bán đầy chợ trời rẻ như cho, Nha Trang chỉ ḿnh tôi chơi ảnh nên tha hồ mua.

Anh cán bộ làm thinh. Cứ vậy mà ngày nào tôi cũng phải trả lời chừng ấy chuyện. Phải công nhận anh chấp pháp rất kiên nhẫn. Anh có khuôn mặt choắt như mặt chuột, tái xanh, hàm răng khít rịt khi nói. Lúc đầu tôi rất ghét phải đối diện với anh, về sau thấy dễ chịu. Ít ra có anh tôi cũng được ra ngoài hít thở khí trời, được thấy những đám mây bay qua, được nh́n mấy con chim sẻ nhảy tung tăng. Dần dà tôi thấy anh có phần mến tôi. Anh không to tiếng, trong lối tra hỏi có vẻ hiểu biết hơn. Tôi chợt nghĩ ra một cách....

-   Tôi khuyên anh khai thật đi.

-   Cán bộ bảo tôi khai thật cái ǵ, tôi đă khai hết rồi.

-   Anh nhận vàng của nước nào? Đi những nước nào? Làm việc cho nước nào?

-   Tôi đă nói hết sự thật, nếu cán bộ không tin, xin hỏi nhà văn Vơ Hồng, tôi là giáo viên trường ổng. Tôi sống ở đây bao nhiêu năm làm ǵ ổng đều biết.

Không ngờ nhờ câu trả lời đơn giản thế mà chỉ một tuần sau tôi được ra khỏi cát-sô ở chung với nhiều người (1). Tôi không nhớ ngày, ấy là một ngày đẹp trời, có tiếng kêu: “Trần Công Nhung dọn hết tư trang ra ngoài”. Cửa cát sô mở, người công an lạnh lùng nh́n tôi: “Đi”. Tôi vội vàng làm theo như máy, chẳng biết đi đâu, lành hay dữ. Tôi theo anh bộ đội ṿng qua một khu nhà dài, anh mở cửa pḥng số 10, đẩy tôi vào. Lúc cánh cửa vừa đóng là bao nhiêu người tù trong pḥng ùa về phía tôi, hỏi thăm tin tức. Họ cứ tưởng tôi là người mới toanh từ ngoài vào cho nên ai cũng muốn biết những tin tức thời sự. Những câu hỏi để lộ tâm trạng mong chờ một thế cờ. Nhưng thấy không có ǵ mới lạ nên ai nấy giăn ra, chỉ c̣n hai người ngồi lại với tôi: ông Nguyễn Đức Giang (Chách sở Giáo Dục), Trần Minh Thanh (giáo viên). Thanh đă nhanh nhẹn làm một tô ḿ khô đăi tôi: Bánh tráng sống bẻ vụn, rưới nước mềm, cho cám gạo vào rồi trộn đều với x́ dầu. Tôi không ngờ tô ḿ chế biến đơn giản mà ngon. Sau 3 hôm ra nhà tù chung, tôi được gọi  đi lao động. Nhốt trong tù mà được đi lao động là một phúc lớn. Ra ngoài như được về với tự do, được hít thở thoải mái, được ăn no hơn... Cho nên ai cũng ước đi lao động.

Người cán bộ đến nhận tôi đi làm không mặc sắc phục công an. Anh ăn mặc như nhân viên dân chính. Trông anh hiền lành và c̣n trẻ. Đối diện trại giam, bên kia đường là Ty Công An. Lúc đưa tôi băng qua đường, người cán bộ nói:

-   Chú xui xẻo, đi được th́ sướng, cháu đă đi nước ngoài cháu biết.

Tôi ngạc nhiên, và nghi anh "thả bong bóng" khai thác ǵ đây. Tôi im lặng. Anh lại tiếp:

-   Hôm bắt chú có cháu. Những tài liệu của chú ở Ty chiếu mấy đêm để nghiên cứu. Chú chuẩn bị tư tưởng chớ lâu đó.

Tôi nghĩ anh này có thể thực tâm, v́ đă xem qua tài liệu của tôi và hiểu tôi phần nào. Tuy nhiên tôi vẫn yên lặng thăm ḍ, ḷng bàng hoàng nghĩ đến những ngày sắp tới. Công việc anh giao tôi là kẻ một biểu ngữ: "Tiếp nhận lẵng hoa bác Tôn" (Tôn Đức Thắng). Trong lúc tôi lay hoay làm th́ người cán bộ lại nói nhỏ:

-   Chú muốn nhắn ǵ về cho thím th́ lát nữa viết ít chữ cháu đem về cho.

Tôi nh́n anh tin tưởng và thầm cảm ơn. Tôi nói:

-   Nếu cán bộ giúp đuợc th́ tôi vô cùng biết ơn.

Đến trưa anh cho tôi miếng giấy, sẵn cây bút ch́ kẻ bảng tôi ngoáy mấy hàng tin cho nhà tôi. Anh lại bảo:

-   Chú muốn thăm gia đ́nh, cháu sẽ nói thím đứng chỗ nhà đợi, lúc đi làm, qua đường chú sẽ thấy.

Tôi cảm ơn nhiều lần và thật sự tin người công an có ḷng tốt này. Hôm sau đi làm, lúc băng qua đường, nhà tôi và các cháu đứng sẵn trong nhà đợi. Bổng tôi nghe: "Ph́ Ph́, Ba kia Ph́, chạy ra mau" thằng bé 3 tuổi chạy về phía tôi, tôi ẳm cháu lên và nước mắt dàn giụa. Ngay lúc ấy người bộ đội trên bốt gác cao, lên đạn rắc rắc đồng thời quát: "Bỏ xuống, bỏ xuống". Tôi vội vàng để thằng bé xuống và lẳng lặng đi theo anh công an. Ngày kế tiếp, không ai đến gọi tôi đi làm nữa. Hai tuần sau, vào một buổi sáng sớm, cửa pḥng mở, một anh công an đứng hô dơng dạc:

-   Những người có tên sau đây thu dọn tư trang ra xếp hàng ngoài sân:

-   Lê văn T, Nguyễn chí Đ, Trần B...
Tôi hồi hộp chờ tên ḿnh. Đi đâu không cần biết, rời khỏi chỗ đang bị nhốt là mừng.

-  Phan Ḥa L, Trần Minh Thanh, Trần Công Nhung...

Tuy vẫn là tù mà sao sung sướng thế, tưởng như vừa được xướng danh đậu Tú Tài. Chúng tôi ôm đồ ra ngồi ngoài sân, chung với số người đă kêu. Những câu hỏi chuyền tai nhau:

-   Đi đâu?

-   Chuyển trại.

-   Trại nào?

-   Ai biết!

-   Như không.

"Ê không được nói chuyện", anh công an quát về phía có tiếng xầm x́. Lát sau lại có tin: "Đi A 30", "Đi Đồng Găng". Chắc chắn là đi, nhưng đi đâu th́ không ai biết. Cuối cùng đa số chúng tôi được gọi tên lần nữa để lên một xe tải. Toàn bộ đám vượt biên lên chung một xe. Lúc tấm bạt phía sau tủ xuống và ràng cẩn thận th́ xe chuyển bánh. Tôi cố t́m một kẽ hở để nh́n ra ngoài. Định hướng xem đi đâu. Mấy phút sau chiếc xe đi ra hướng Bắc. Có người cả quyết đi A 30.

Bốn giờ chiều, chúng tôi được thả xuống một trại cải tạo giữa rừng núi xa lạ lạnh lẽo: Trại A 30, Tuy Ḥa. Quang cảnh nhà tù bây giờ xa hẳn phố thị và khoảng khoát hơn. Nhà từng dăy, những người tù trong bộ đồng phục xanh đi lại thong thả, họ ṭ ṃ nh́n chúng tôi mà không dám đến gần. Chúng tôi được dẫn vào hội trường của trại để học bài học  đầu tiên: "Nếp sống văn minh trong tù". Tôi thật sự đổi nơi ăn chốn ở, đổi nếp sống, đổi cách suy nghĩ. Đổi Đời.

(1) Sau này anh Vơ Hồng cho biết công an có đến điều tra và làm anh một phen hết hồn.

[Nguyệt San Mạch Sống thuộc hệ thống truyền thông của Uỷ Ban Cứu Người Vượt Biển: http://www.machsong.org.]

Posted on Wednesday, July 07 @ 12:07:22 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Lịch Sử Qua Lời Ke
· News by ngochuynh


Most read story about Lịch Sử Qua Lời Ke:
Phỏng Vấn Nhà Văn Đỗ Văn Phúc

Article Rating
Average Score: 4
Votes: 3


Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly

 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang