Mạch Sống Online
· Truyền Thông Mạch Sống
· Trang Nhà BPSOS
· Chống Nạn Buôn Người


Chuyên Mục

:: HĂY CỨU CỒN DẦU
:: Đ̉I TÀI SẢN
:: NGÀY VẬN ĐỘNG CHO VN

40 Năm Tị Nạn
An Toàn Lao Động
Bạo Hành Gia Đ́nh
Chống Nạn Buôn Người
Chủ Quyền Quốc Gia
Cứu Trợ Thiên Tai
Di Dân & Nhập Tịch
Định Cư Nhân Đạo
Lịch Sử Qua Lời Kể
Mái Ấm Gia Đ́nh
Nhân Quyền
Nhân Vật Trong Tháng
Phát Triển Cộng Đồng
Quan Điểm
Sống Đẹp
Sức Khoẻ
Tài Chánh
Tị Nạn
Thế Hệ Trẻ
Thư Toà Soạn
Tin Cập Nhật
Tin Sinh Hoạt
Tin Trang Nhất
Tin Tức Thời Sự
Truyện Ngắn
TPP
Tuổi Hạc
Tù Nhân Lương Tâm
Tự Do Tôn Giáo
Văn Khố Thuyền Nhân
Xoá Bỏ Tra Tấn

Chức Năng Thông Dụng
· Đọc Theo Chủ Đề
· Đọc Theo Số Báo
· Ghi Danh vào Email List
· Quảng Bá Mạch Sống
· Top 15
· Ư Kiến Độc Giả
· Liên lạc ṭa soạn
· Gửi bài cho Mạch Sống
· Phiếu Đóng Góp
· Census 2010
· T́m kiếm

Ghi Danh Nhận Tin
Ghi Danh Nhận Bản Tin Mạch Sống
T́m Kiếm


Hit Counter
We received
26021789
page views since June 01, 2005
MS63 - 10/07: Chiếc Ống Điếu Thuốc Lào

Lịch Sử Qua Lời Ke

Phan Nhật Nam

LTS: Nhà văn Phan Nhật Nam không xa lạ với chúng ta. Ông nổi tiếng với tác phẩm Hè Đỏ Lửa 72. Chúng tôi trân trọng giới thiệu mộât tuỳ bút của ông. Ông sẽ tiếp tục cộng tác với Mạch Sống qua mục “Lịch Sử Qua Lời Kể”.

(tiếp theo kỳ trước)

Chiều ngày 23 tháng 6, 1977, Nguyễn Lô đến ga Yên Báy với hơi người chết, phân, nước tiểu từ những thây người chung quanh lấm loét, đọng nghẹt hơi thở, dưới lớp da, sâu chân tóc. Từ t́nh trạng sống trong cảnh chết chịu đựng từ ngày tŕnh diện đi tù tại Trường Lê Văn Duyệt, Gia Định suốt hai năm qua, nên khi qua phà Âu Lâu trên Sông Hồng vào hẻm núi Hoàng Liên Sơn, đi giữa hai hàng dân quân (gồm cả đàn bà, trẻ con) với những viên đá ném dày, tiếng chưởi không ngắt nhịp, Lô chấp nhận, đồng thuận với cái chết ắt sẽ đến như một điều tự nhiên, hợp lư nơi hẻm hốc núi rừng xa xôi u thẩm xa lạ nguy biến nầy.



Thế nên, vào buổi học tập toàn trại do cán bộ chính trị cấp trung ương từ Hà Nội phái đến (phụ trách giảng huấn hệ thống trại cấp tá), Lô cáo bệnh, buông màn nằm ngủ. Ông bị dẫn giải đến giữa hội trường với lời chất vấn: “Tại sao anh trốn tránh học tập?” Trung Tá Lê Lô trả lời dứt khoát cụ thể: “Tôi chẳng có ǵ để học hết, các ông chỉ nói đi nói lại những điều đă nghe nhiều lần từ trong Nam. Tôi đă đem thân đi tŕnh diện ở tù, các ông muốn làm ǵ th́ làm.” Lô bị tống giam vào nhà kỷ luật vô thời hạn với vị thế thân người kéo căng cứng bởi một hệ thống cùm đục thủng từ những khúc cây. Tay, chân, phần bụng đồngbị siết chặt giữa những ṿng khớp gỗ sù ś thô nháp. Con người tênh hênh, trần truồng phơi trên nềân đất nện với khí lạnh miền thượng du Bắc Việt đóng băng mờ kín ô thông hơi chắn nan tre tô đất sét. Hai tháng sau, trước mặt hội trường đông người ngồi im lặng để đợi nghe kiểm điểm, Lê Lô vẫn chắc giọng: “Tôi không có điều ǵ phải học. Cũng không có điều chi phải kiểm điểm.”

Để áp dụng một biện pháp xét ra là khôn ngoan, trại viên Lê Lô được chuyển vào đội nhà bếp với điều kiện: Không được ra khỏi phạm vi khu vực nhà giam - Bởi ban giám thị trại đă hiểu rơ một điều: Hệ thống hàng rào trại, rừng núi Hoàng Liên Sơn, thượng du Bắc Việt không ngăn nổi ư định sẽ trốn trại của Lô đă hiện thực qua hành vi kiên tŕ không khuất phục. Những ngày bị giữ chân trong đội nhà bếp không hoàn toàn vô ích: Lô được anh em cựu tù nhân, những biệt kích quân hoạt động trên đất Bắc bị bắt giữ trước 1975 hết ḷng bảo vệ và bồi dưỡng, ông lấy lại sức lực sau hai tháng nằm hầm kiên giam cấm cố. Hơn thế nữa, ông c̣n nhận được những chỉ dẫn cần thiết về địa thế rừng núi miền Bắc, đường đi qua Lào mà các biệt kích quân vốn quen thuộc từ thập niên 60. Và quan trọng nhất, ông có cơ hội lén lút tích trữ muối và ngô, khoai, sắn khô. Cũng trong dịp nầy, chiếc điếu hút thuốc lào được viên chỉ huy trưởng toán biệt kích (đang giữ nhiệm vụ trưởng toán nhà bếp) trao tặng với lời kính trọng: “Ông thầy rửa mặt cho tụi em! Ông thầy rửa mặt cho cả quân đội để chúng nó không thể coi thường anh em ḿnh.” Lê Lô nhận ống điếu, hút hơi mở đầu xong trả lại: “Cám ơn anh em, tôi giữ không tiện. Sau nầy sẽ hay, bây giờ không nên”. Viên trưởng toán biệt kích dẫu không hiểu hết ư của Lô, song với phản ứng sắc xảo của người quen trận chiến bí mật, đơn độc, anh nhận lại chiếc điếu với lời cẩn mật: “Khi nào ông thầy muốn th́ em đưa lại. Bây giờ em giữ cho ông thầy.”

Một tháng sau, Lô vượt trại với bốn người bạn chiến đấu, hai trung tá, Khôi và Bằng; hai thiếu tá Hạnh và Thức (mà mỗi người lại là một câu chuyện kể khác). Vụ vượt ngục rúng động toàn bộ hệ thống trại tù miền Tây-Bắc và đă minh chứng: Người lính quân lực miền Nam có đủ ư chí cao hơn những đỉnh núi hiểm nghèo ẩn trong mây, vùng rừng nguyên thuỷ chưa hề có dấu chân người của hệ thống Hoàng Liên Sơn trùng trùng cao ngất từ Vân Nam đổ xuống. Người lính miền Nam có năng lực vượt qua nỗi đoạ đày, hoàn cảnh lăng nhục thậm tệ được thực hiện một cách có hệ thống qua phân công những viên sĩ quan cấp tá vào đội trồng rau xanh mà không có một vật dụng canh tác nào ngoài hai bàn tay trần với những thúng phân người – Phân người được gọi bằng một danh từ chính xác – Phân Bắc.

Những người tù sống trong mối phấn khởi hănh diện âm thầm ngày mỗi lên cao, khi qua hơn một tuần, ban giám thị trại, bộ đội an ninh canh gác dẫu đă phân công lùng sục khắp toàn vùng, đường lên Sơn La, Nghĩa Lộ, xuôi về đồng bằng, vẫn không t́m ra dấu tích toán vượt thoát. Nhưng đến tuần thứ hai, đám cán bộ, và vệ binh trại như được uống chất lên men cực mạnh. Bắt được chúng nó rồi! Bắt được chúng nó rồi! Những viên đạn súng tay bắn liên hồi trong lũng núi; kẻng trại đánh dồn; tập thể tù được lệnh bỏ băi lao động, khẩn cấp tập trung vào hội trường chứng kiến cảnh nhục h́nh năm thân con người bị đánh dập bởi hai-mươi lăm cây nứa do một trung đội lính thay phiên trừng trị. Thân nứa đập vào thân người đến độ vỡ toang, bẹp dúm. Viên trưởng trại chắc giọng thách thức: “Các anh trông đó làm gương. Tôi đố các anh trốn được tai mắt nhân dân!” Ông ta nói thật, bởi toàn thể dân chúng trong vùng kể từ ngày năm người vượt trại đă ra đồng, vào rừng với cuộn giây thừng và ống tù và, v́ họ được hứa hẹn: “Nếu bắt được năm người tù sẽ được miễn thuế nông nghiệp năm năm, thưởng năm mươi cân thóc, và năm lít nước có vị mặn gọi là nước mắm!” Tổng cộng số lượng hiện vật thưởng nếu tính ra tiền Mỹ không vượt quá vài đô-la lúc ấy hay thời giá hôm nay, đầu thế kỷ 21. Năm thân người, đúng ra năm chiếc thây bị kéo lê vào pḥng kỹ luật, nay được khoét sâu trong sườn núi đợi ngày ra cột xử bắn. Nhưng sau vài tuần giam giữ, có đêm, toàn trại đang yên lặng như khối mồ lớn th́ nghe ra tiếng gọi đùa cợt trao đổi từ những căn hầm kỹ luật. Hê, hê... Nhảy Dù! Nhảy Dù! Cố gắng! Cố gắng! Đường trường xa ta quyết đi cho tới cùng. Muôn đời Lục Quân Việt Nam!

Buổi hành quyết được tổ chức nơi sân tập họp chính của trại. Trại viên được lệnh nghỉ lao động, thay đồng phục tù mới phát. Viên trưởng trại c̣n ra lệnh giết heo để ăn mừng thành quả cải tạo giáo dục của trại – Lá cờ đầu của phong trào Học Tập Tốt-Lao Động Tốt-Kỷ Luật Tốt của hệ thống bảy liên trại giam giữ toàn bộ Nguỵ quân - Nguỵ quyền miền Nam tập trung nơi đất Bắc. Năm quan tài được lệnh đóng khẩn cấp; trưởng trại c̣n có ư tốt “khoan hồng nhân đạo” nên cho lệnh chuẩn bị những chén cơm gạo tẻ (không độn ngô, khoai, sắn), và những cây hương để cắm lên quan tài sau khi hành quyết, trước khi đem chôn. Có người nhắc nhở với ông ta: Theo lễ tục người miền Nam, phải có quả trứng gối đầu đặt trên những chén cơm kia. Trại không nuôi gà, vịt nên không thể kiếm đâu ra những quả trứng, trưởng trại bèn có sáng kiến táo bạo: Lấy những quả bóng bàn thay thế quả trứng, chôn xong lấy bóng chơi lại! Sau khi đă chuẩn bị đủ “nghi lễ” cho cuộc xử bắn, năm tử tội được đưa ra trước hội trường để nghe tuyên án: “Cộng Hoà Xă Hội Chủ Nghĩa Việt Nam Độc Lập-Tự Do-Hạnh Phúc. Xét bốn tiêu chuẩn của tậptrung cải tạo, các tên Lê Lô, Trần Đ́nh Khôi, Phạm Công Bằng, Trần Quang Hạnh, Chế Đức Thảo can tội nguỵ quân. Không thành tâm hối lỗi, học tập lao động cải tạo; không chấp hành kỷ luật trại giam, âm mưu thực hiện trốn trại. Tuyên án: Tử H́nh!”

Toán tử tội được dẫn đến trước những chiếc cột. Các anh có muốn nói điều ǵ không? Trưởng trại thoáng bối rối trước sự im lặng b́nh thản của năm người. Không một ai có dấu hiệu sợ hăi. Không có ǵ? Lô thay mặt các bạn trả lời (Bởi khi chấp cung, Lô đă xác nhận ông là người trách nhiệm độc nhất tổ chức vụ trốn trại). Nhưng đột nhiên, ông cười nhẹ. Nếu cho hút điếu thuốc lào th́ tốt lắm! Trưởng trại trầm mặt nghĩ ngợi (không hiểu Lô có ẩn ư ǵ v́ yêu cầu quá nhỏ nhoi, bất ngờ) trước khi chấp thuận. Lô biết ư, giải thích: “Tôi có cái điếu mới, gởi ở các anh BK (đọc là Bê-Ka, Biệt Kích), tôi muốn hút cái điếu đó một lần chót!”

Có đây! Có đây! Thưa ban (Ban giám thị), chúng tôi hiện giữ cái điếu của anh Lô. Viên trưởng toán biệt kích mau lẹ đứng dậy từ đám tù ngồi chật hội trường.

Chiếc điếu được đưa tới, Lô cầm lấy ung dung. Ḿnh chơi một điếu nghe mấy ông. Những người bạn đưa mắt nh́n nhau. Hạnh nói nhỏ chán nản: Hút làm ǵ Lô? Th́ cứ hút đi, trước sau cũng chết! Lô ngồi xuống, cho thuốc vào nỏ điếu, châm cây đóm, kéo sâu hơi thuốc, thở khói lên trời. Ông cười nhẹ, đứng dậy, trao điếu cho các bạn. Làm một bi đi! Trung Tá Lê Lô nh́n quanh hội trường, đến với mỗi người tù, mặt ông không biến sắc. Ấp Bắc, 1963; Pleime, 1965; Cầu An Hoà Mậu Thân Huế, Tổng Công Kích đợt 2, Nghĩa Trang Người Pháp, Ngă Tư Bảy Hiền, Sàig̣n, 1968; Hạ Lào, Động Ông Đô, Chu Pao, La Vang, Quảng Trị, 1972; Long Khánh, tháng 4, 1975. Đoạn đường mười-hai năm một đời chiến đấu ông đi qua không một lần yếu đuối. Vậy coi đây chỉ là trận chiến cuối, trận không vũ khí, chỉ với những người bạn từng sống-chết, và những người bạn tù ngồi im lặng dưới xa. Lê Lô thở hắt như lần trái đạn 57 ly bắn tung chiếc chiến xa và thân h́nh ông trước Thánh Đường Đức Mẹ LaVang, nơi quê hương Quảng Trị, chiều tháng 7, mùa Hè 1972. Ngày ấy, cũng nắng như hôm nay. Nhưng nắng miền Nam ấm, vàng tươi, sáng rỡ hơn.

Có chiếc xe đổ nhanh dưới lưng đồi, trước bộ chỉ huy trại. Bóng người chạy vội lên hội trường. Dừng lại! Dừng lại!

Lô tỉnh lạnh bảo Hạnh, Bằng, hai người bạn đứng gần. Cứ hút đi, đừng để ư làm ǵ.

Xe bỏ Tỉnh Lộ 152 nhập vào Xa Lộ 101, địa giới giữa Gilroy (thủ phủ tất cả sản phẩm tỏi của Mỹ) và San José. Người bạn đồng hành chấm dứt câu chuyện: Tôi phải đưa cái điếu tận tay ông ấy v́ như vừa kể, nó cứu đến năm mạng người lận.

Ông khách im lặng, gật đầu đồng ư, nhưng thật ra có ư nghĩ khác: Có thể cán bộ cộng sản bày ra vụ xử bắn để hù doạ mà thôi. Bởi họ vốn rất tinh xảo dàn dựng nên nhiều “biến cố để đánh lạc cả lịch sử, lừa được toàn thế giới”, chứ ăn nhằm ǵ vài trăm anh tù khổ đă bó tay hàng phục. Điều đáng nói là cách hút điếu thuốc trước cái chết của Sông Lô.

Mạch Sống Số 63 - 10/07

Posted on Monday, September 10 @ 18:15:36 EDT by ngochuynh
 
Related Links
· More about Lịch Sử Qua Lời Ke
· News by ngochuynh


Most read story about Lịch Sử Qua Lời Ke:
Đời Sống Người Tù Cải Tạo

Article Rating
Average Score: 0
Votes: 0

Please take a second and vote for this article:

Excellent
Very Good
Good
Regular
Bad

Options

 Printer Friendly Printer Friendly


Associated Topics

Lịch Sử Qua Lời Ke


 
Copyright © 2005 by MachSong, Inc.
PHP-Nuke © 2004 by Francisco Burzi
Mach Song Online.
Publisher: Nguyen Dinh Thang